Bekijk hier de uitzending NOS 65 jaar Slag om Arnhem
Door redacteur Aalt van 't Veen
Vandaag is de bevrijding van Nijmegen, 65 jaar geleden, uitgebreid herdacht. Koningin Beatrix en de Britse prins Philip waren daarbij aanwezig. Nijmegenaar Arie Burgers maakte het als twintigjarige van dichtbij mee. "Op de avond van 19 september zagen we eerst parachutisten boven Groesbeek landen, later ook steeds dichterbij, op de Berg en Dalseweg. Ik zat ondergedoken in mijn ouderlijk huis en was dus erg blij met de bevrijding."
De bevrijding van Nijmegen ging niet zonder slag of stoot. De stad werd door de Duitsers zo fanatiek verdedigd dat er een omtrekkende beweging moest worden gemaakt om de strategisch belangrijke brug over de Waal onbeschadigd te veroveren.
In kleine bootjes voeren de soldaten naar de overkant om daarna, vanuit het noorden, de brug in handen te krijgen. Met de brug in handen was het verzet van de Duitsers gebroken, Nijmegen was op 20 september 1944 bevrijd.
Traumatische ervaring
Lang duurde de euforie niet voor Arie Burgers en de andere 100.000 Nijmegenaren. Nijmegen was weliswaar bevrijd, maar vormde een soort vrij eiland, je kon alleen weg via corridors richting Brabant. De stad werd regelmatig door de Duitsers beschoten.
Burgers: "Mijn zus was bij het bombardement in februari omgekomen, na de bevrijding werd mijn vader dodelijk getroffen door een granaat, hij stond voor ons huis in de deuropening. Later hebben mijn broer en ik de buren dood in hun schuilkelder aangetroffen."
Zeven maanden duurden deze beschietingen, daarna was de stad echt bevrijd.
Binnenstad kapot
Historicus Joost Rosendaal doet al jaren onderzoek naar het leven in Nijmegen gedurende het laatste oorlogsjaar. "Voor Nijmegenaren was het een traumatische ervaring. Eerst het bombardement dat de halve binnenstad verwoestte en 800 levens kostte. Toen werd Nijmegen frontstad en dat was minstens zo erg."
"De Duitsers hebben wat restte van de binnenstad kapot geschoten, waaronder het stadhuis. De wijken om het centrum hadden het ook zwaar te verduren. De inwoners moesten met grote regelmaat de schuilkelders in en er zijn nog eens 600 a 700 mensen bij omgekomen."
»
»
»