Door verslaggever Edwin van den Berg
In Amsterdam zijn de verhoren voor de raadsenquête naar de Noord-Zuidlijn begonnen. Er wordt al zes jaar gewerkt aan de Amsterdamse metrolijn en ze is nog lang niet klaar.
Zijn de risico's van de bouw van de Noord-Zuidmetrolijn in 2002 onderschat en onder tafel geschoven? Dat is de cruciale vraag voor de onderzoekscommissie van de Amsterdamse gemeenteraad. De commissie probeert de komende twee weken een antwoord op die vraag te krijgen.
Vijf vragen over de Noord-Zuidlijn:
De Amsterdamse raad besloot zeven jaar geleden, in 2002, tot de aanleg van de bijna tien kilometer lange metrolijn, een snelle verbinding tussen Amsterdam-Noord en het bestaande trein-, metro- en tramstation Zuid-WTC.
Bijgesteld
Acht stations worden er gebouwd, waarvan vijf ondergronds zodat er geen woningen moeten wijken voor de nieuwe openbaar vervoerverbinding. Zeven jaar geleden gingen bestuurders en bouwers nog uit van een gloedvolle opening van de lijn in 2011, voor een bedrag van 1,4 miljard euro.
Dat is inmiddels fors bijgesteld. Nu staan de kosten op ruim 2,4 miljard euro. De verwachting is dat kosten voor de Noord-Zuidlijn uiteindelijk op 3,1 miljard euro uitkomen en dat de lijn niet voor 2017 af zal zijn.
Een club deskundigen onder leiding van oud-landbouwminister Veerman heeft ondanks tegenvallers bij de bouw (verzakte huizen langs de route) en stijgende kosten, geadviseerd de metrolijn af te bouwen. Dat gebeurt ook, zo besloot de gemeenteraad vlak voor de zomervakantie.
Diezelfde dag besloot de politiek ook tot een uitgebreide zogenoemde raadsenquête. "Om duidelijkheid te krijgen over de voorbereiding, besluitvorming en uitvoering van de metrolijn", luidt de formele opdracht aan de onderzoekscommissie. Met andere woorden: hoe kon zo'n duur en belangrijk bouwproject voor de hoofdstad zo enorm uit de hand lopen?
De komende twee weken worden (oud-)ambtenaren, deskundigen, (oud-)wethouders en andere bestuurders onder ede gehoord. Maandag begint de hoorsessie met de uitvoerend directeur van de Noord-Zuidlijn Jan Bijkerk.
Publiekstribune
Ook wordt voormalig wethouder Ernst Bakker, die Verkeer van 1994 tot en met 1998 in zijn portefeuille had, ondervraagd. In zijn bestuursperiode begon de Amsterdamse politiek, op initiatief van D66, te spreken over een nieuwe metroverbinding.
Veel aandacht zal ook uitgaan naar voormalig verkeersminister Netelenbos. De commissie hoort haar woensdagochtend. Netelenbos kwam met de stad de eenmalige subsidie van 1,1 miljard euro overeen. Een deal die toenmalig verkeerswethouder Kohler met haar sloot en waar de gemeenteraad tot op de dag van vandaag spijt van heeft. Geen spijt van die 1,1 miljard, maar van de afspraak dat alle tegenvallers voor rekening van Amsterdam komen.
Komende vrijdag wordt het zeer waarschijnlijk druk op de publieke tribune, dan wordt oud-verkeerswethouder Geert Dales gehoord. Hij zou, zeggen ingewijden, een ambtenaar een brief hebben laten schrijven waarin de risico's van de bouw, zoals de hogere kosten, worden gebagatelliseerd.
Rampscenario
"Het kan voor 1,4 miljard euro", (inclusief de 1,1 miljard Rijkssubsidie) zei hij in oktober 2002 in de gemeenteraad, die toen laat in de avond akkoord ging met de bouw van de Noord-Zuidmetrolijn.
Spiegelden Dales en de toenmalige gemeenteambtenaren de politiek het meest gunstige scenario voor, terwijl zij op dat moment beter wisten? Verzwegen zij informatie? Of hadden ook zij het rampscenario van de bodemloze geldput die de Noord-Zuidlijn bleek te zijn niet voorzien? Wanneer de commissie met het antwoord op die vraag gaat komen, is nog niet bekend.
Deel deze pagina
»
»
»