Karst Tates heeft in zijn laatste woorden na de aanslag op Koninginnedag gezegd dat prins Willem-Alexander een fascist en racist is. Dat staat in het rapport van de Nationale Recherche over de gebeurtenissen op 30 april in Apeldoorn.
De 38-jarige Tates zei dat tegen de agent die ter plaatse was, nadat hij met zijn auto tegen het monument De Naald was aangereden. Uit het proces-verbaal van de agent zou blijken dat de aanslag "zeer waarschijnlijk" tegen de koninklijke familie gericht was.
Passage uit het proces-verbaal van de agent:
'Wat is er gebeurd, vroeg ik hem? Hierop hoorde ik hem zeggen: "De koningin, de koningin."
Ik vroeg daarna aan hem: heb je dit bewust gedaan? Ik hoorde hem zeggen: "Ja, ik heb het bewust gedaan."
Ik vroeg toen aan hem: Waarom heb je dit gedaan? Toen zei hij: "Willem-Alexander is een fascist, hij is een racist. En ik wist dat de koningin hier zou komen".'
Uit een getuigenverklaring blijkt dat Tates in 2004 al eens heeft gezinspeeld op een aanslag. Hij zei toen tegen een oud-werkgever dat hij nog eens op televisie zou komen en beroemd zou worden. Uit de verklaring: "Ik vroeg hem wat hij bedoelde met dat beroemd worden en zo. Toen antwoordde Karst: een aanslag op het koninklijk huis. Hij lachte terwijl hij dat zei. Ik ben daar toen niet op ingegaan, heb er verder niet bij stilgestaan."
Er is niet vastgesteld of Tates tijdens zijn laatste rit het publiek op de kruising heeft gezien, maar hij heeft geen actie ondernomen om een aanrijding met het publiek te voorkomen, stelt het rapport. Tates reed op dat moment 112 kilometer per uur.
Korte reconstructie (uitgebreide reconstructie aan de rechterzijde van deze pagina)
Volgens de politie had Tates de bus waar de koninklijke familie inzat kunnen raken, als er geen publiek op de kruising had gestaan.
Slecht voorbereid
Het Pieter Baan Centrum, dat de Nationale Recherche ondersteunde in het onderzoek, stelt dat Tates alleen handelde en dat hij zijn actie slecht had voorbereid. Hij was een "geïsoleerd persoon", die nauwelijks van de telefoon gebruikmaakte en geen computer had.
Op de vraag waarom Tates de aanslag heeft gepleegd, kan in het rapport geen sluitend antwoord worden gegeven.
Voor het onderzoek zijn 215 rechercheurs ingezet, die honderden getuigen, experts en collega's ondervroegen.
Rapport voorbereidingen
Na de persconferentie van de Nationale Recherche werd het rapport over de voorbereidingen op de viering van Koninginnedag gepresenteerd. Volgens de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid was die voorbereiding degelijk. Ook op de dag zelf zijn er geen fouten gemaakt.
Wel waren er na de aanslag problemen met het communicatiesysteem C2000 en kwam het samenstellen van de lijst met slachtoffers moeizaam tot stand.
Nieuw beeld
Karst Tates reed tijdens de festiviteiten op Koninginnnedag met zijn auto dwars door het publiek heen. Zeven mensen kwamen daarbij om. Tates zelf overleed een aantal dagen later in een ziekenhuis aan hersenletsel.
Van de aanslag is nieuw beeld opgedoken. Op het filmpje, dat slechts enkele seconden duurt, komt de auto van dader Karst Tates recht op het publiek af, om vervolgens af te buigen en de Naald te raken.
De beelden zijn gemaakt door een 19-jarige student die de voorbijrijdende bus met de koninklijke familie wilde filmen. Hij heeft de beelden destijds al beschikbaar gesteld aan de politie.
Lees hier het gedetailleerde liveblog dat de NOS gedurende de presentatie van beide rapporten bijhield.

»