Door redacteur Rachel de Meijer
Directeur collecties Taco Dibbets, conservator 17e eeuw Pieter Roelofs en hoofddirecteur Wim Pijbes, ze zijn er allemaal bij als een van de belangrijkste werken uit de collectie van het Rijksmuseum van de muur wordt gehaald. Het Melkmeisje van Johannes Vermeer gaat namelijk voor ruim twee maanden naar Amerika.
Vandaag wordt ze klaargemaakt voor vertrek. In het midden van de museumzaal staat een grote blauwe klimaatkist, daarnaast een tafel waarop het schilderij straks door medewerkers van het museum wordt ingepakt.
Er valt een doodse stilte in de zaal als het werk van de muur wordt gehaald, al ging het om een of ander religieus ritueel. Pas als de elektrische schroevendraaier begint te brommen wordt de stilte verbroken.
"Een van de mooiste schilderijen van Vermeer", zoals Pijbes het omschrijft, gaat naar New York in het kader van viering van 400-jarige relatie tussen Nederland en de VS. Het Melkmeisje komt te hangen in het New Yorkse Metropolitan Museum of Art.
"Een dubbel gevoel", zegt Wim Pijbes. "Aan de ene kant stel je je eigen bezoekers teleur omdat een van je topstukken weg is, maar aan de andere kant is het prachtig dat het schilderij na zeventig jaar weer te zien is in Amerika."
Want de Amerikanen hebben van oudsher een voorliefde voor de Hollandse meesters. Misschien wel omdat de schilderijen met vaak alledaagse taferelen zich goed leenden voor een plekje aan de muur van hun huizen. De Italiaanse en Franse kunst - met vaak religieuze voorstellingen, gemaakt voor kerken en paleizen - waren daar veel minder geschikt voor.
In 1939 was Het Melkmeisje ook al eens in de VS, ter gelegenheid van de wereldtentoonstelling in New York. Dat werd een onverwachts lang bezoek omdat de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Om veiligheidsredenen bleef ze in Amerika. De Amerikaanse marine bracht de melkmeid na de oorlog terug naar Amsterdam.
Vol trots
Op een foto uit die tijd is te zien hoe marinemannen het schilderij vol trots tonen, zonder de beschermende witte handschoentjes, en van klimaatkisten was in die tijd al helemaal geen sprake.
Maar deze keer gaat ze in haar blauwe kist per vliegtuig de Atlantische Oceaan over en zal haar reis van kortere duur zijn. Als alles goed gaat prijkt ze vanaf 3 december weer aan de muur van het Rijksmuseum.
»
»
»