Door Rob Koster
"Dat Nederland dierenartsen laat verdienen aan de verkoop van antibiotica, is het domste wat je kan doen. Die combinatie van voorschrijven en verkoop moet echt zo snel mogelijk stoppen." Dat zegt professor Frank Møller Aarestrup, hoogleraar aan de Technische Universiteit Kopenhagen en een belangrijke adviseur van de Europese Commissie en de wereldgezondheidsorganisatie WHO.
Aarestrup is de autoriteit in Denemarken en Europa op het gebied van antibiotica-resistentie in de voedselketen. Hij waarschuwt voor de gevolgen voor de volksgezondheid en de risico's die mensen lopen, als er niets aan het overmatig gebruik van antibiotica in de intensieve veehouderij in Nederland gebeurt.
Minister Gerda Verburg van Landbouw laat het onderzoeksbureau Berenschot op dit moment onderzoeken of Nederland het 'Deense model' voor de veterinaire zorg voor landbouwdieren over kan nemen. Een belangrijk verschil tussen Nederland en Denemarken is dat hier de dierenarts verdient aan de omzet van antibiotica en in Denemarken niet. Als de dierenarts een belangrijke rol moet spelen in het omlaag brengen van het antibioticagebruik, dan ligt het voor de hand dat hij of zij geen financiële stimulans heeft om het juist voor te schrijven.
Strenge regels
De NOS reisde afgelopen week, voorafgaand aan het bezoek van de onderzoekers van de minister, naar Denemarken af. We spraken met boeren, dierenartsen, overheidsvertegenwoordigers en deskundigen. Wat opvalt is dat Denemarken het ondanks strenge regels en controles economisch goed doet.
Denemarken heeft het roer veertien jaar geleden al omgegooid en dat ging niet gemakkelijk. Dierenartsen hebben hun tarieven verhoogd omdat de winst op medicijnen als inkomstenbron wegviel. Boeren moesten dus meer gaan betalen aan de dierenarts.
Ondertussen moesten boeren op een andere manier ziektes bij hun dieren voorkomen omdat preventief antibioticagebruik niet meer was toegestaan. Dat leidde in het begin tot meer sterfte bij biggen omdat de boeren nog niet gewend waren aan andere methoden.
Economische positie
Toch hebben de varkenshouders hun economische positie goed in stand weten te houden zegt Nicolaj Nørgaard, directeur van de organisatie van Deense varkenshouders. Denemarken is namelijk de grootste exporteur van varkens in Europa.
Waar in Nederland een groot deel van de varkens- en kalverhouders besmet is met de veegerelateerde MRSA-bacterie, is dit in Denemarken nauwelijks een probleem. Deze MRSA-bacterie kan voor ernstig zieke patiënten in het ziekenhuis dodelijk zijn en daarom kunnen veel boeren in Nederland niet zomaar het ziekenhuis in. Denemarken heeft dit probleem nauwelijks. Ahoewel het wetenschappelijke bewijs nog geleverd moet worden, ligt het volgens deskundigen voor de hand dat er een verband is met het lagere antibioticagebruik in Denemarken.
Voedselveiligheid
In Denemarken staat in de politieke discussie de voedselveiligheid en de bescherming van de consument voorop. De intensieve veehouderij heeft zich aan deze belangen te onderwerpen. Al het medicijngebruik in de veehouderij wordt centraal geregistreerd.
Dierenartsen controleren de boer en de overheid controleert de dierenartsen. Bij overtredingen wordt de politie ingezet en speciale officieren van justitie zorgen voor vervolging van dierenartsen en/of boeren. Boetes voor illegale import van antibiotica kunnen oplopen tot tienduizenden euro's en verlies van vergunningen. Annette Cleveland Nielsen is bij de Deense overheid verantwoordelijk voor de registratie van en de controle op het medicijngebruik in de intensieve veehouderij.
Denemarken hoopt bij een toenemende discussie over antibioticagebruik en voedselveiligheid te profiteren van de voorsprong die het land heeft. Het strenge Deense beleid heeft bijvoorbeeld zo goed als alle salmonellabesmettingen uit Deense voedselproducten gebannen.
Lage prijzen
Het strenge beleid zou de Deense boeren dus een groot concurrentievoordeel op kunnen leveren in de nabije toekomst. In ieder geval hopen ze dat in Denemarken want daar zijn de prijzen van vlees net als in Nederland op dit moment heel erg laag.
In Nederland worden op dit moment vrijwillig afspraken gemaakt over de registratie van het antibioticagebruik. Harde afspraken over verlaging zijn er nog niet. Of minister Gerda Verburg van Landbouw de strenge Deense regels over gaat nemen moet in november duidelijk worden.
Deel deze pagina
»
»
»