Bori, wit, sosa, crack, coke of simpelweg cocaïne. Omdat de VS minder afneemt, wordt Europa steeds populairder bij smokkelaars. De NOS volgt deze week het 'witte spoor' terug, de route die cocaïne aflegt om bij de gebruiker in Nederland te komen. We spreken met gebruikers, drugsbestrijders, drugssmokkelaars om uiteindelijk bij de cocaproducenten te komen. In deel 3: Doorvoerhaven Guinee-Bissau.
Door Kees Broere
Als iets opvalt in Afrika, dan is het wel hoezeer het continent in beweging is gekomen. Wereldwijde economische crisis of niet, Afrika timmert driftig verder aan de weg. Letterlijk zelfs: het aantal nieuwe wegen en gebouwen dat verschijnt lijkt ontelbaar hoog. Vooral in de hoofdsteden van Afrika valt dit op.
Op eentje na, een stad die cameraman Sven Torfinn en ik niet eerder bezochten. Het is Bissau, de hoofdstad van het West-Afrikaanse Guinee-Bissau. Hier lijkt de tijd stil te staan, alsof na het vertrek van de Portugese koloniale meesters in de jaren zeventig van de vorige eeuw niets meer is gebeurd.
Natuurlijk is dat niet zo. Maar de indruk is een begrijpelijke. Bissau is een stad zonder hoogbouw, zonder elektriciteit (behalve uit particulier bezeten generatoren), vaak zonder stromend water en vooral, in zijn algemeenheid: zonder geld. Langzaam is de stad, net als de rest van het land, in verval geraakt.
Zwakke broeder
Een van de dingen die ons tijdens ons bezoek opvielen, was dat de mensen zelf er over hun land spreken als over een 'zwakke staat'. Dan ligt de kwalificatie 'mislukte staat' of failed state door buitenstaanders al snel voor de hand. Guinee-Bissau heeft er alle ingrediënten voor. En loopt daarom ook gevaar.
Na het uitbreken van een binnenlandse oorlog, in 1998, heeft het land feitelijk nooit meer politieke stabiliteit gekend. De instituties die een natie moeten schragen, bevinden zich er in een even belabberde staat als de wegen. En ook dit: vrijwel niemand is er tot een fatsoenlijke controle van de grenzen in staat.
En grenzen, vooral kustlijnen, kent Guinee-Bissau volop. Zij blijken zo poreus, dat smokkelaars er naar hartenlust hun eigen criminele gang kunnen gaan. En dus ook de mensen uit Latijns-Amerika die in Guinee-Bissau en elders in de regio jaarlijks enkele duizenden kilo's cocaïne binnenbrengen; drugs die zijn bestemd voor gebruik in Europa.
Afzakken
Zonder internationale hulp zal Guinee-Bissau hieraan geen einde kunnen maken. Natuurlijk zijn er ook mensen uit het land zelf die aan de illegale doorvoer geld overhouden.
Maar het overgrote deel van de bevolking zakt verder in armoede weg. Dat is wreed. In de week dat wij er waren, kwamen we vrijwel uitsluitend aardige en behulpzame Guineeërs tegen. Ze verdienen een gelijkwaardige behandeling.
De andere afleveringen komen uit Amsterdam, Spanje en Peru.
Het Witte Spoor
weergeven op een grotere kaart
video
video
»
»
»