Jazz Award voor Toots Thielemans

Jean 'Toots' Thielemans heeft vanavond in Amsterdam de Concertgebouw Jazz Award gekregen voor zijn verdiensten voor de jazzmuziek. De Jazz Award is een prijs die in 2002 in het leven is geroepen voor internationaal vermaarde jazzmusici.

De prijs wordt elk jaar uitgereikt tijdens een optreden van de winnaar in de grote zaal van het Concertgebouw. De Belg Thielemans kreeg de Jazz Award omdat hij die muziekgenre bekend maakte hij het grote publiek.

De inmiddels 87-jarige Thielemans maakt al sinds zijn derde muziek op accordeon, gitaar en mondharmonica. Vooral met dat laatste instrument werd hij beroemd.

Verslaggever Martijn Bink in gesprek met Thielemans

Charlie Parker
Zijn doorbraak kwam in 1950 toen hij zich voor een Europese tournee aansloot bij de band van Benny Goodman. Later was hij lid van Charlie Parkers All Stars in Philadelphia en het George Shearing Quintet.

Zijn bekendste eigen nummer is Bluesette uit 1962 en ook is hij vermaard om de filmmuziek van onder andere Midnight Cowboy, The Getaway, Sugarland Express en Turks Fruit. De makers van die films vielen vooral voor Thielemans' melancholieke mondharmonicageluid.

'Toots' treedt dinsdagavond op met Hein van de Geyn (contrabas), Hans van Oosterhout (drums) en Karel Boehlee (piano).

Michael Jackson
In juli speelde Thielemans (Brussel, 1922) nog voor een razend enthousiast publiek op North Sea Jazz. Net als veel andere muzikanten verwerkte hij daar een song van Michael Jackson in zijn optreden.

Thielemans begon in de jaren dertig mondharmonica te spelen om zijn longen te trainen, omdat hij astma had. "Ik kreeg toen een mondharmonica. Het in- en uitblazen van toontjes was goed voor me. Maar de astma heb ik nooit echt kunnen wegblazen met mijn 'broodje', zoals ik een mondharmonica noem."

Het 'broodje' bracht Toots wel een schitterende muziekcarrière. Zo speelde hij met de groten der aarde, zoals Ella Fitzgerald, Nathalie Cole, Billy Joel, Miles Davis, Chet Baker, Charlie Parker en Benny Goodman. Je kunt ook zeggen: de artiesten speelden met Toots.

Verder maakte hij de tunes van televisieprogramma's als Sesamstraat en Baantjer en tekende hij voor soundtracks van films als Midnight Cowboy, The Getaway en Turks Fruit. Hij woonde jarenlang in Amerika, maar behield een huis bij Brussel.

Vlamerikaan
Door die combinatie is hij ook wel een 'Vlamerikaan' genoemd. Amerikaanse muzikanten geloofden op een gegeven moment niet meer dat hij oorspronkelijk uit België kwam, ook omdat er zoveel soul in zijn muziek zat. "You're not from Brussels, you're from Mississippi", zei Quincy Jones ooit. 

De Belgen waren erg laat om de prestaties van Toots op hun waarde te schatten. "In de jaren vijftig stonden er in Zweden grote koppen in de kranten over het feit dat deze Belg met Benny Goodman op tournee was. In België schreven ze niets", zegt de musicus. 

Later kreeg hij twee eredoctoraten aan de universiteit van Brussel, zowel Franstalig als Nederlands. Bovendien verklaarde de Belgische koning Toots en zijn vrouw tot baron en barones. Op die titels was de jazzmuzikant wel trots, maar de bijbehorende oorkonde moest zijn vrouw maar ophalen. "Ik maak op die datum een tourke door Amerika."