Dit verhaal is onderdeel van de NOS Radioroute van Sluis in Zeeland naar Roodeschool in Groningen. Bekijk hier de hele route.
Door verslaggever Marc Hamer
"Wat een mooi dorp", zijn mijn eerste en ook oprechte woorden als ik aankom in Batenburg. "Het is een stadje hoor!" geeft Wim Nikkelen, voorzitter van de leefbaarheidsgroep Batenburg me repliek.
Gevoelig punt denk ik, en inderdaad: 1349 hebben ze in Batenburg Stadsrechten gekregen. Wijchen niet. "Maar bij de oprichting van de Gemeente Wijchen, waar Batenburg onder valt, heeft het dorp Wijchen ons wapen ingepikt", vertelt Nikkelen.
Ik merk gelijk dat er argwaan is tussen het centrale gezag in deze omgeving en het buitengebied.
Meer ruimte
In die argwaan is er ook rond de aanleg van het natuurgebied in de Maas, pal voor de deur van Batenburg. In 1995 stond het water bovenaan de dijken in Batenburg.
Zoals op wel meer plaatsen wil Rijkswaterstaat hier de oude stroming van de Maas in ere herstellen om zo het water meer ruimte te geven. De kosten van dit project moeten worden betaald uit de opbrengsten van ontzanding. En dat zien ze niet zo zitten in Batenburg, na ervaringen in nabij gelegen Niftrik, vertelt Nikkelen me.
Scheur
Om te zien wat die gevolgen nou zijn ga ik langs in Niftrik bij Annie van Wijchen. Ze klimt op een stoel en haalt een schilderijtje dat in de woonkamer een beetje vreemd boven een deur hangt van de muur. "Kijk, een scheur!"
"En aan de andere kant van de deur ook. Eigenlijk door het hele huis. Ze hebben hier bij 20 jaar op 100 meter afstand aan ontzanding gedaan. De hele dag het geluid van die machines. Niet normaal. En toen kwamen de scheuren. Het is mij klip en klaar dat het van de ontzanding komt."
"Als je op het strand een kuiltje graaft in het zand en je gaat maar diep genoeg, dan zie je dat het zand er omheen ook gaat schuiven. Maar als je bij de rechter daarmee aankomt zeggen ze dat het niet wetenschappelijk het causale verband is aangetoond. Ik heb hier dus maar heel beperkt schade vergoeding voor gekregen."
Kerktoren
Om een goed overzicht te krijgen van het project bij Batenburg beklim ik met Wim Nikkelen de ongeveer 40 meter hoge kerktoren. Een flinke klim over wiebelende houten trappen.
Vanaf boven is mooi te zien hoe de oude Maas voor het in de jaren 30 werd gekanaliseerd heeft gelopen. En hoe de Maas dus ook weer gaat lopen. Nikkelen: "Ik snap best waarom dit gedaan moet worden, het wordt voor ons ook veiliger. Maar waarom met zulke grote zandzuigers."
"Je ziet de oude bedding nog gewoon lopen. Met een paar graafmachines had je hier zo weer een geul gegraven. En nu met die ontzanding weet je niet precies wat er gaat gebeuren."
Metingen
Op het gemeentehuis van Wijchen vertelt projectleider Henk Dirks dat de gemeente alles goed in de gaten houdt. "Niftrik was een hele andere situatie, daar is veel dieper gegraven. Bovendien hebben we in Batenburg allemaal metingen gedaan met de huizen. We monitoren alles. De mensen in Batenburg hoeven zich echt geen zorgen te maken."
Ze zeggen het niet, maar je proeft wel dat ze bij de gemeente vinden dat Nikkelen zeurt. En bij de voorzitter van de Leefbaarheidsgroep merk je ook dat hij niet alleen wil klagen, maar wel zorg heeft. En misschien niet onterecht.
"Een paar weken geleden was opeens al het water verdwenen uit de gracht rond de rune. Daar staat al eeuwen water in. Ze zijn als een gek gaan pompen om het weer goed te krijgen."
"Maar het heeft wel met het grondwater te maken, grondwater waar ook onze huizen op staan. Wie zegt mij dat het niet door het ontzanden komt? Wat staat ons nog allemaal te wachten?"
Het ontzanden bij Batenburg zal zeker tot 2011 duren.
Deel deze pagina
»
»
»