De brand in het cellencomplex op Schiphol in 2005 is inderdaad ontstaan door toedoen van de Libiër Ahmed al-J. Dat is de conclusie van een nog geheim onderzoek van de Universiteit van Lausanne naar de oorzaak van de brand. Het rapport zal een belangrijke rol spelen bij het hoger beroep dat maandag begint. De verdediging bepleit dan opnieuw dat het niet de sigarettenpeuk van Ahmed al-J. was die de brand veroorzaakte, maar dat de brand een technische oorzaak had. De Libische asielzoeker werd ruim twee jaar geleden veroordeeld tot drie jaar cel voor het veroorzaken van de Schipholbrand.
Cel 11
Het cellencomplex ging op 26 oktober 2005 in vlammen op. Er kwamen elf mensen om het leven. Uit verschillende onderzoeken bleek dat de brand was ontstaan in cel 11, die van Ahmed al-J. Bijna een jaar later concludeerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid van mr. Pieter van Vollenhoven dat er minder of geen slachtoffers zouden zijn gevallen als de brandveiligheidsregels waren nageleefd. Toch werd alleen Ahmed al-J. gestraft. Zowel de verdediging als het Openbaar Ministerie tekende hoger beroep aan tegen de uitspraak van de rechtbank. De verdediging, omdat er ook aanwijzingen waren dat een kapotte tl-buis de brand veroorzaakt kan hebben. Om die stelling tijdens het hoger beroep te onderbouwen, vroeg de verdediging aan de gerenommeerde Universiteit van Lausanne om een nieuw onderzoek te doen op Schiphol-Oost. Maar ook na dit onderzoek wijst dus alles in de richting van Ahmed al-J. "Broddelwerk", zo noemt de advocaat van Ahmed al-J. het onderzoek nu. Volgens raadsman Eduard Damman hebben de onderzoekers zich niet verdiept in het hele dossier. "Ze hebben zich gebaseerd op een kleine selectie. Het onderzoek is niet representatief", zegt hij. Damman geeft als voorbeeld dat verklaringen van personeel en overlevenden niet zijn opgevraagd en dus niet zijn verwerkt in het onderzoek.
Moeilijk
De onderzoekers van de Universiteit van Lausanne zeggen dat het onderzoek moeilijk was, omdat er weinig meer over is van het cellencomplex, door de brand en door eerdere onderzoeken. Toch durven ze te concluderen dat de brand in cel 11 is ontstaan. Ahmed al-J. heeft de brand veroorzaakt, zo staat in hun rapport, maar hij heeft dat niet opzettelijk gedaan. Advocaat Damman verbaast zich erover dat de onderzoekers kunnen stellen dat de brand geen technische oorzaak had, terwijl er bijna niets meer over is van het complex. "Het is niet eens duidelijk welke koelkast er in de gevangenis stond of welke tl-buizen er hingen. Dat is door justitie niet goed vastgelegd." De cel van Ahmed al-J. is volgens Damman zelfs uit het complex gezaagd. In hun rapport schrijven de onderzoekers uit Lausanne dat het uitgesloten is dat de tl-verlichting de brand heeft veroorzaakt. Ahmed al-J. heeft immers gezegd dat het licht uit was toen hij tv zat te kijken en de brand uitbrak. Maar, zegt Damman, andere onderzoekers stellen dat een tl-buis brand kan veroorzaken als de lamp net uit is. De raadsman vindt het ook vreemd dat de Zwitsers het onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid hebben meegenomen in hun eigen naspeuring. "Dat had de rechter-commissaris moeten verbieden", aldus Damman. De verdediging van Ahmed al-J. had zelf om het onderzoek van de Universiteit van Lausanne gevraagd, maar door de uitkomst ervan is de kans dat de Libiër opnieuw wordt veroordeeld flink toegenomen.
'Onterecht'
De slachtoffers en nabestaanden vinden het overigens onterecht dat alleen Ahmed al-J. verantwoordelijk wordt gehouden voor de brand. Ze willen ook vervolging van het gevangenispersoneel en de directie van het cellencomplex. Binnenkort besluit het gerechtshof in Amsterdam of dat inderdaad moet gebeuren.
»
»
»