Door verslaggever Rob Koster
Hoe gevaarlijk is de griep?
Sommige mensen denken dat de Mexicaanse griep veel gevaarlijker is dan een gewone griep. Tot nu toe is dat niet zo. Ieder jaar heerst er griep, ieder jaar krijgen sommige mensen daar complicaties bij, zoals een longontsteking. Ieder jaar gaan er ook mensen met griep dood. Het gaat dan bijna altijd om mensen die al iets anders onder de leden hadden. De Nederlandse gezondheidszorg kan dat normaal gesproken prima aan.
Hoe erg is het op dit moment?
Door de zieke mensen onmiddellijk te behandelen en besmetting te voorkomen, proberen de GGD's in Nederland de griepgolf af te remmen. Hoe langer dat lukt hoe groter de kans dat het vaccin in Nederland op tijd komt om iedereen in te enten en echte problemen te voorkomen. Spannend wordt het als iedereen eind augustus terugkomt van vakantie en de scholen weer opengaan. De vraag is of de griep hier dan net zo snel om zich heen gaat grijpen als nu in Engeland gebeurt.
Wat is er dan eigenlijk zo bijzonder aan deze Mexicaanse griep?
De omvang. De Nederlandse overheid, het ministerie van Volksgezondheid, het RIVM en het ministerie van Binnenlandse Zaken bereiden Nederland voor op een grote uitval van personeel en een groot beroep op de gezondheidszorg in een hele korte periode. Normaal gesproken krijgt één op de honderd mensen griep. De verwachting is dat de Mexicaanse griep één op de drie mensen treft. Bij de normale wintergriep worden in een bedrijf Jantje en Truus in oktober ziek, Pietje en Marietje in november en Kees en Mien in december. Nu gaat het om een heel nieuw griepvirus waar niemand afweerstoffen tegen heeft en daarom kan de besmetting razendsnel om zich heen grijpen. Het bedrijf loopt het risico dat alle zes genoemde personeelsleden tegelijkertijd ziek worden en toch moeten cruciale werkzaamheden doorgaan. Het hoeft niet, maar de uitval zou kunnen oplopen tot 30 procent, in de gezondheidszorg zelfs tot 50 procent.
Kunnen de ziekenhuizen de pandemie wel aan?
Vooral in de gezondheidszorg wordt het spannend. Het risico op besmetting is hier groter en er kan een enorme piek van patiënten in een paar weken ontstaan. Die piek kan ervoor zorgen dat er in een ziekenhuis meer ernstig zieke patiënten zijn dan intensive care-bedden. Zo wordt op dit moment het aantal beademingsplekken in sommige ziekenhuizen vergroot. Verder worden instructies aangescherpt om te voorkomen dat artsen en verpleegkundigen zelf ziek worden. Er worden afspraken gemaakt om patiënten over te plaatsen naar andere delen van het land waar geen tekort aan personeel of bedden is. Parttimers wordt gevraagd om fulltime te gaan werken. Kortom, draaiboeken en afspraken worden aangepast aan de Mexicaanse griep.
Kan de griep gestopt worden?
De Mexicaanse griep zal geen land overslaan en dus krijgt ook Nederland ermee te maken. De griep kan alleen een beetje worden afgeremd. Het griepremmende middel Tamiflu bijvoorbeeld helpt maar een klein beetje voor de patiënt. De symptomen worden iets minder heftig en de griep duurt zes dagen in plaats van een week. Maar Tamiflu zorgt er ook voor dat de patiënt anderen minder snel besmet. Nederland heeft daarom miljoenen doses in voorraad. Verder kan door betere hygiëne de snelheid van besmetting binnen een bedrijf of huishouden worden geremd. Bijvoorbeeld een zakdoek voor de mond bij hoesten en niezen en die direct weggooien. Het beter en regelmatiger schoonmaken van toetsenborden en deurkrukken, goed ventileren, enzovoort.
Moeten de grenzen niet dicht?
Rigoureuze maatregelen om de griep tegen te gaan, zijn grenzen en scholen dichtdoen. Het is zeer de vraag of het zover komt. Pas als 99 procent van al het verkeer met andere landen wordt stilgelegd, heeft zo'n maatregel enig effect en dat is in onze moderne tijd zo goed als onmogelijk. De sluiting van scholen is een goede methode om de griepgolf af te remmen, maar creëert onmiddellijk een heel nieuw probleem. Ouders worden gedwongen om hun werk te verlaten. Toch is het tijdelijk sluiten van scholen wel een optie voor de overheid mocht de griep plotseling snel om zich heen grijpen. Kinderen knuffelen met elkaar en met ouders en vormen hierdoor de ideale virusverspreider.
Waar blijft het vaccin?
Naar verwachting komen in oktober de eerste vaccins in Nederland beschikbaar. Minister Ab Klink van Volksgezondheid heeft voor iedereen twee doses gekocht voor honderden miljoenen euro's. Iedereen kan dus een "nieuwe" griepprik halen. Tamiflu is een griepremmend medicijn, met het vaccin word je ingeënt tegen de griep en kun je de Mexicaanse griep niet meer krijgen. Het RIVM en de gezondheidsraad maken half augustus bekend wie er waar en in welke volgorde ingeënt moet worden. De eerste waarschuwingen tegen het vaccin zijn er ook al, maar er is geen enkele reden om te denken dat dit vaccin gevaarlijker is dan de gewone griepprik. Heel veel mensen krijgen in Nederland jaarlijks een griepprik, omdat ze bijvoorbeeld suikerpatiënt zijn en de griep er daarom beter niet bij kunnen hebben. In Australië is men inmiddels begonnen met het testen van het vaccin tegen Mexicaanse griep. Na grootschalige vaccinatie is het probleem van de grieppandemie naar verwachting voorbij.
Wordt de Mexicaanse griep niet een beetje overdreven?
Niet vergeten moet worden dat de overheid uitgaat van veronderstellingen op basis van de nu beschikbare informatie. Scenario's zijn dat. Hoeveel mensen er tegelijkertijd ziek worden weet niemand. Hoeveel mensen er in het ziekenhuis belanden is ook onbekend, net als het aantal doden. Het is dus eigenlijk wetenschappelijk verantwoord 'koffiedikkijken'. Het kan ook zijn dat het allemaal meevalt. Maar zeker in dit geval is het "better safe than sorry". Sorry betekent namelijk doden die voorkomen hadden kunnen worden en dat wil niemand - zeker het kabinet niet - op zijn of haar geweten hebben. Het is van het grootste belang dat mensen die als gevolg van de griep een zware longontsteking krijgen goed geholpen kunnen worden in het ziekenhuis. Ondertussen is deze pandemie van een tot nu toe redelijk milde griepvariant een prachtige manier om de samenleving te testen op een echte griepramp. Want een pandemie met een veel dodelijker vogelgriepvirus of een andere enge ziekte ligt volgens de deskundigen nog altijd op de loer. Deze griep is (nog) niet eng, maar een logistieke uitdaging voor bedrijven en instellingen.
»
»
»