Door verslaggever Rienk Kamer - deel 1 in de zomerserie 'Friesland'
Wie aan Friesland denkt, denkt waarschijnlijk vooral aan leuke dingen: de Friese Elfsteden(tocht), kaatsen, de Waddenzee
Maar voor wie in het noorden van de provincie woont, is het lang niet altijd zo leuk.
Neem de delfstoffenwinning in de buurt van Harlingen en Franeker. Het Canadese bedrijf Vermillion wint er gas en Frisia Zout haalt er zout uit de bodem. Gevolg: tientallen centimeters bodemdaling.
Scheuren
Landbouwer Freek Jukema uit Sexbierum ondervindt de gevolgen van de daling. In de muren van zijn woning en de schuren komen tientallen scheuren, omdat alles verzakt. De bodem zakt er als een soort schotel en het diepste punt is vlakbij zijn boerderij.
Al het water stroomt naar het laagste punt en als het flink regent, komen landerijen onder water te staan. Funest voor de landbouw en dus wil Jukema, die met een aantal andere gedupeerden de actiegroep 'Laat het zout maar zitten' heeft opgericht, dat de zoutwinning onmiddellijk wordt gestaakt.
Vermillion moest vorig jaar, na een veel snellere bodemdaling dan voorzien, de gaswinning al stoppen. Nu de zoutwinning nog, vindt Jukema. Steun krijgt hij in de Tweede Kamer, die kritisch staat tegenover de gevolgen van de delfstoffenwinning in Noord Friesland.
Afval
Vlak naast de zoutfabriek in Harlingen bouwt de Friese afvalverwerker OMRIN een nieuwe afvaloven. Veel inwoners van Harlingen zijn bang voor hun gezondheid, en vinden het vreemd dat aan de rand van een Werelderfgoed zo'n vuilverbrander komt die bovendien overbodig zou zijn.
De eigenaar ontkent dat en zegt dat de oven aan de strengste milieunormen voldoet.
Leegloop
Het noorden van Friesland wordt ook geconfronteerd met een leegloop van de dorpen. Holwerd bijvoorbeeld, waar de boot naar Ameland vertrekt, zag de afgelopen jaren 8 procent van de tweeduizend inwoners vertrekken.
Inmiddels probeert de gemeente de krimp van de bevolking te keren en heeft het een mooi plan: Holwerder Fiersichten.
Over de kwaliteit van het basisonderwijs hebben ze in Holwerd niets te klagen, maar in andere dorpen en steden in Friesland wél. Want uit een rapport van de Inspectie voor het Onderwijs blijkt dat er relatief veel zeer zwakke scholen in Friesland zijn.
Eén daarvan is de Fûgelflecht in Franeker. Na een vernietigend rapport van de inspectie is de directeur opgestapt. Evert Sprenger, die leiding geeft aan de succesvolle basisschool de Oanset in het dorpje Ried, moet proberen het onderwijs op de Fûgelflecht te verbeteren.
Geen eenvoudige opgave, want volgens de inspectie is de kwaliteit van de leerkrachten in Friesland de belangrijkste oorzaak van de slechte schoolprestaties.
Deel deze pagina
»
»
»