Door Pauline Broekema
Ook vandaag zijn weer zijn enkele tips binnengekomen bij Herinneringscentrum Kamp Westerbork van mensen die denken nog een oude barak weten te staan, afkomstig uit het voormalige doorgangskamp.
Guido Abuys van het Herinneringscentrum is vandaag op pad. Hij bezoekt de eerste locaties. Sinds vandaag wordt er ook gezocht in Limburg. "We weten dat destijds barakken naar Limburg zijn gegaan. Als onderkomen voor mijnwerkers."
Verenigingsgebouw
In een jaren zestig-wijk in het Drentse Gees, bij Hoogeveen, vindt Abuys wat hij zoekt. Naast een eenvoudige woning staat een garage. Van houten panelen opgetrokken, met ramen, maar volkomen vervallen. De ramen zijn in ruitjespatroon.
Eigenaar Jan Oldejans staat erbij. Hij ontvangt de delegatie uit Westerbork. Zijn moeder is naar een verzorgingstehuis gegaan en nu moet hij de huurwoning leegmaken. En kwam de garage weer in beeld. Die heeft een lange geschiedenis. Eerder diende hij als verenigingsgebouw in Gees, tot hij zijn laatste bestemming vond in de tuin van Oldejans.
Vrachtwagen
In 1959 werd de barak door vrijwilligers uit Gees in delen op een vrachtwagen geladen. Gerrit Hilbrands was er toen bij. Hij is ook degene die het Herinneringscentrum tipte. Toen na de brand in Veendam, waar afgelopen weekend een barak in vlammen opging, ineens het verhaal van de verdwenen barakken uit Westerbork actueel werd.
"Ik weet niet meer hoeveel we er voor hebben betaald. Maar op een dag zijn we naar Westerbork gegaan en hebben de panelen op een vrachtwagen geladen. We waren de enigen. Geen idee ook hoe we wisten dat die barakken te koop waren", vertelt Hilbrands.
Panelen
Het dak, de korte wanden en de deuren zijn niet origineel. Maar Abuys is heel blij met de raampanelen, die nog wel intact zijn. "We hebben er maar eentje van in ons Herinneringscentrum. Dat is alles. Dit is heel bijzonder. Zo veel panelen."
Vrijwel direct na de oorlog werden de eerste barakken gedemonteerd. Dat waren vooral de gebouwen die aan de rand van het kamp stonden. Ze waren daar in 1942 neergezet toen de aantallen gedeporteerden zo groot werden dat Westerbork kampte met plaatsgebrek. De oudste barakken, in het centrum van het kamp, verrezen in 1939, toen het kamp werd ingericht als opvang voor Joodse vluchtelingen uit Duitsland.
Schattenberg
Met de afbraak van het kamp werd al begonnen toen er in het kamp in 1945 NSB-gedetineerden huisden en later voortgezet toen het kamp het Molukse woonoord Schattenberg werd. Na de ontruiming van Schattenberg werd wat nog restte met de grond gelijk gemaakt.
's Middags is Abuys in Noord-Drenthe, in Peize. Hij komt kijken naar een schuur, bij een woonhuis, die deels vertimmerd is tot paardenstallen.
Aanvankelijk was Abuys naar het dorpshuis De Schakel verwezen. Het houten gebouw zou een Westerbork-barak zijn. Tot hij vanochtend een telefoontje kreeg dat het nog iets anders zat. Het dorpshuis is een kopie van een eerder houten gebouw en dat was een Westerbork-barak, in 1960 aangekocht.
Abuys twijfelt over de maten die hij aantreft. Er kan verzaagd zijn. Maar als het materiaal echt afkomstig is uit Westerbork dan overtreft wat hij in Peize ziet alle verwachtingen. Hij zegt dat hij de spinnenwebben, de wijzigingen wegdenkt.
"We moeten natuurlijk aan de hand van bouwtekeningen onderzoek doen. Maar als hij van Westerbork is dan is deze ongelooflijk compleet. De laatste jaren blijkt, met name onder jongeren, een grote behoefte te bestaan om de geschiedenis van Westerbork meer inzichtelijk te krijgen. Daarin past het streven van het Herinneringscentrum enkele barakken te herbouwen op het kampterrein."
Deel deze pagina
»
»
»