In zijn woonplaats Washington is de Amerikaans oud-minister van Defensie Robert McNamara overleden. Hij overleed vanochtend in zijn slaap, op 93-jarige leeftijd.
Ondanks dat hij een succesvolle carrière had in het bedrijfsleven en dertien jaar lang de Wereldbank leidde, zal zijn naam altijd verbonden blijven met de Vietnam-oorlog. McNamara was een van de architecten van de Amerikaanse strategie.
Net zoals zijn collega Donald Rumsfeld een kleine veertig jaar later, was McNamara een technocraat die een steeds minder populaire oorlog bleef verdedigen met goed nieuws dat steeds minder geloofwaardig werd. Net als Rusmfeld werd hem dat uiteindelijk politiek fataal.
Kernoorlog
In zijn zoektocht naar de "best and the brightest" koos president Kennedy McNamara om het Pentagon te leiden. Ondanks dat die nog maar net begonnen was als directeur bij automaker Ford (het eerste niet-familielid dat daar de baas werd), zegde hij toe. Hij zou uiteindelijk de langstzittende Amerikaanse defensieminister ooit worden.
McNamara kreeg al snel met de Cuba-crisis te maken, toen de Sovjet-Unie kernwapens op Cuba wilde stationeren. Later zei hij daarover op het hoogtepunt niet te hebben gedacht nog de volgende week mee te maken, uit angst voor een kernoorlog.
Bodybags
In Vietnam kon McNamara niet voorkomen dat het sluimerende conflict in het toen nog onbekende land escaleerde in een slepende oorlog die de VS alleen al 58.000 levens zou kosten.
Veel critici namen het McNamara kwalijk dat hij bleef hangen in statistieken en strijdplannen die in de Aziatische jungle niet opgingen. Zo bleef de VS optimistisch melden dat grote slagen gewonnen werden, terwijl het Amerikaanse publiek zich meer zorgen maakte over het grote aantal bodybags dat uit Vietnam terugkeerde.
Doodsteek was het Tet-offensief in 1968. Terwijl het Pentagon volhield aan de winnende hand te zijn, voerden communistische strijders aanvallen uit door heel Zuid-Vietnam, tot aan de Amerikaanse ambassade in Saigon.
McNamara had toen al zijn eigen conclusies getrokken en kort van te voren aangegeven te willen terugtreden als minister.
Niet daadkrachtig
Later gaf McNamara toe al in het midden van de jaren zestig al zijn bedenkingen te hebben gehad over de strijd in Vietnam. Hij nam het zichzelf kwalijk dat hij niet daadkrachtig genoeg tegen president Johnson was geweest en door zijn generaals was overstemd. Over de bombardementen op Noord-Vietnam, tot dan toe de zwaarste in de geschiedenis, zei hij: "We moesten het proberen om te zien of het werkte, en omdat anderen dachten dat het zou werken".
McNamara vergezelde ooit een journalist naar het Vietnam Memorial, midden in Washington DC. Bij het zwart granieten litteken in het groene landschap, weigerde hij te praten over het zien van de duizenden namen op het gedenkteken. "Ik wil daar niet over praten. Dat is een persoonlijke zaak."
»
»
»