Door verslaggever Pauline Broekema
De zomervakantie is begonnen voor de eerste groep basisscholen in Nederland. Nogal wat scholen op het platteland sluiten het jaar af met gemengde gevoelens.
Door een teruglopende bevolking, een dalend geboortecijfer en de trek naar de Randstad, worden scholen geconfronteerd met een nieuw fenomeen: terugloop van het leerlingental. In Zeeland wordt een neergang van gemiddeld dertien procent verwacht, de komende jaren.
Rinus Voet, directeur van Stichting Prisma, waaronder acht Zeeuwse scholen vallen: "Vroeger kende je dat niet. Toen was het alleen maar groei. Dit is ongekend."
Prisma houdt rekening met een terugloop tot 2019 van achttien procent. Voor Zeeuws-Vlaanderen wordt zelfs hier en daar een percentage van dertig procent genoemd.
Klantenbinding
De trek naar de provinciestad of naar de Randstad zat er al in. Daar komt de daling van het kindertal nog bij. En recent de crisis. Voor de Zeeuwse scholen is het nu de opgave er het beste van te maken. Directeur Voet zegt dat hij de uitdaging graag aangaat.
Hij doet om te beginnen aan klantenbinding. Een Brede School is een recept: kinderopvang, peuterspeelzaal, basisschool, bibliotheek en dorpshuis: alles onder een dak. Zo houd je de leerling in het dorp en voorkom je dat ze naar een provincieplaats als Goes, Middelburg of Vlissingen vertrekken.
Sfeer
Ook houdt Voet, nog meer dan vroeger, de vinger aan de pols. "Ieder kwartaal wil ik van mijn directeuren leerlingenaantallen." Zo kan hij schuiven met personeel als dat nodig is.
Leerlingen houd je vast door een goede sfeer op school. "En vooral door kwaliteit te leveren", zegt Voet. Een goede naam ben je zo kwijt. Dat heeft, nog meer dan vroeger, fatale gevolgen: "Morgen lopen d'r honderd weg, het duurt jaren voor je ze weer terug heb", aldus Voet.
Leegloop stoppen
Scholen kunnen helpen de leegloop te stoppen. Voor jonge gezinnen is het een reden er een huis te kopen, die school om de hoek. De gemeente Borsele telt vijftien dorpen. Ieder dorp heeft nog een openbare school.
In Baarland zakte basisschool de Berenburcht met het leerlingenaantal onder de minimum norm van drieëntwintig leerlingen. De staatssecretaris zelf gaf dispensatie. De school mag blijven. Directeur Rob Hettema vertelt vol trots dat de dorpsschool in het laatste inspectierapport uitzonderlijk goed scoorde. "We hadden alles prima op orde."
SGP/Christen Unie wethouder Jan Zandee van de gemeente Borsele denkt dat leefbaarheid van de dorpen het toverwoord is. De gemeente schreef een nota waarin staat dat de nadruk moet liggen op het vasthouden van jonge gezinnen en dat bouwen niet langer het ultieme middel is. "Er moet zowel overdag als 's avonds iets te doen zijn. Een school is belangrijk, maar ook de sfeer. Mensen betrekken bij activiteiten in het dorp."
Daarom ook heeft ieder dorp in zijn gemeente een dorpshuis en ligt er een collegevoorstel om binnenkort een gemeentebus te laten rijden. Achter het stuur een vrijwilliger die voor een klein bedrag de inwoners naar de markt in Goes brengt of het ziekenhuis in Middelburg. Die zijn nu voor de autolozen vrijwel onbereikbaar vanwege de afbraak van het openbaar vervoer.
Jongeren
"Jongeren moeten zich hier thuis voelen", zegt de wethouder en wijst vanaf het balkon van het gemeentehuis in de richting van een keet. "We hebben het voortouw genomen. Een JOP, een jongeren ontmoetingsplek, vlak voor de deur."
's Avonds viert de openbare school in Oudeland het einde van het schooljaar, met een feest. De opbrengst gaat naar een schoolproject in Afrika. Opgetogen kinderen, trotse ouders. "Mijn kinderen kunnen lopend naar school. En de rust, is ook een reden voor mij hier te blijven", zegt een moeder.
Een grootvader uit de Randstad, die een paar dagen over is om op z'n kleinkinderen te passen: "Net als vroeger is het hier. Ze zetten hun fiets tegen een struik, vergeten hem op slot te zetten. Maar de volgende dag staat hij er gewoon nog. Als ze logeren moet ik ze altijd duidelijk maken dat dat bij ons niet kan."
Reageer op dit verhaal op het weblog
»
»