Alle boeken die tussen 1540 en 1800 in Nederland zijn gepubliceerd staan sinds vandaag in één elektronische catalogus. De inventaris is een project waaraan de Koninklijke Bibliotheek 27 jaar heeft gewerkt
Met de lancering van een website waarin de lijst is door te pluizen en een symposium wordt zo het langstdurende project van de Koninklijke Bibliotheek ooit symbolisch afgesloten.
Om de lijst samen te stellen, doken onderzoekers in de collecties van 24 bibliotheken. In Nederland, zoals de universiteitsbibliotheken van Amsterdam, Groningen en Delft, maar ook in bijvoorbeeld de British Library in Londen en het Koninklijk Nederlands instituut in Rome.
In totaal werden bijna een half miljoen boeken onderzocht.
Geloofsvrijheid en handelsgeest
200.000 Verschillende beschrijvingen van boeken werden opgenomen in de Short-Title Catalogue Netherlands: reisverslagen, politieke pamfletten en literatuur, maar ook wetenschappelijke traktaten, wetboeken van de VOC en uiteraard veel Bijbels.
Nederland blijkt in die jaren relatief meer boeken te hebben uitgegeven dan welk ander land ook.
Dat kwam door de grote vrijheid van godsdienst en meningsuiting hier (boeken die in bijvoorbeeld Frankrijk werden verboden konden hier wel verschijnen), maar ook door de Nederlandse handelsgeest: boeken waren een uitstekend exportproduct en werden dus ook in een veelvoud van talen gedrukt.
Het eerste verslag van de reis van Willem Barendsz werd niet alleen in het Nederlands, maar ook meteen in het Frans en Latijn gedrukt.
Teruggevonden
Omdat de STCN niet alleen basale gegevens als titel, jaar van publicatie en auteur vermeldt, maar ook informatie over de drukker, de grootte van het boek, het lettertype en of er wel of geen afbeeldingen werden gebruikt, moet de database in de toekomst een schat aan informatie voor onderzoekers opleveren.
Zo valt bijvoorbeeld makkelijk na te gaan voor wie een bepaalde uitgave bedoeld was op basis van het lettertype: Gotische letters waren bedoeld voor gewoon drukwerk, terwijl de luxere uitgaven een Romeinse letter kregen. Ook het formaat spreekt boekdelen: hoe groter, hoe duurder.
De zoektocht naar alle Nederlandse boeken heeft in ieder geval al een primeurtje opgeleverd: in de Universiteitsbibliotheek van Utrecht werd de eerste Nederlandse vertaling van Adam Smiths invloedrijke economische tekst The Wealth of Nations teruggevonden.
De vertaler begon in 1796 vol goede moed aan het project, maar publiceerde vanwege de povere belangstelling uiteindelijk maar tien van de 31 hoofdstukken.
Tentoonstelling
Ter ere van het project komt vandaag bij uitgeverij Walburg Pers Boekenwijsheid uit, waarin medewerkers van het project en andere wetenschappers hun favoriete boek uit de lijst presenteren. Begin oktober opent daarover ook een tentoonstelling in boekenmuseum Meermanno in Den Haag.
Deel deze pagina
»
»