John Bolton was onder president Bush Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties van augustus 2005 en 2006. Het was een tijdelijke benoeming die door het Congres bekrachtigd moest worden. Toen de Democraten in november 2006 een meerderheid haalden op Capitol Hill, was duidelijk dat hij een stemming politiek niet zou overleven. President Bush trok de tijdelijke benoeming in. Tegenwoordig is Bolton verbonden aan de conservatieve denktank AEI, American Enterprise Institute in Washington. Correspondent Ron Linker sprak met hem.
Meneer Bolton, maakt het eigenlijk uit wie er gewonnen zou hebben bij de Iraanse presidentsverkiezingen? Is er een groot verschil tussen Ahmedinejad en Moussavi?
Er zijn waarschijnlijk verschillen als het gaat om Iraans, binnenlands beleid, maar op het gebied van de internationale politiek is de president niet de belangrijkste figuur.
Dat is namelijk de Hoogste Leider, Ayatollah Khamenei en de Revolutionaire Garde, dus ik heb van tevoren nooit gedacht dat de uitslag van deze verkiezingen het einde kon betekenen van de Iraanse steun aan terreurbewegingen, of van de wens om kernwapens te maken.
Maar als je kijkt naar de reactie op de verkiezingen denk ik dat er wel degelijk iets aan het veranderen is. Ik denk dat we zijn aanbeland bij een pre-revolutionaire fase, we weten niet wat er gaat gebeuren, maar dit is niet langer een conflict over verkiezingen, dit is een fundamentele bedreiging geworden voor het regime.
Wat bedoelt u met een 'pre-revolutionaire fase'? Is een ingrijpende verandering in Iran op komst?
Dat is mogelijk, daarom noem ik het een pre-revolutionaire fase. De Revolutionaire Garde heeft nog geen positie ingenomen, en aanhangers van Moussavi hebben zich tot nu toe aan de wet gehouden.
Ze hebben beroep aangetekend tegen de uitslag en de regering komt binnen enkele dagen met uitsluitsel. Dat wordt het moment van de waarheid voor Moussavi. Er is nu weliswaar heel veel aandacht voor Iran, maar we zijn nog maar in de beginfase.
President Obama heeft tot nu toe erg bedachtzaam en voorzichtig gereageerd. Is dat verstandig?
Nee, ik denk dat dat een denkfout is. Misschien is het niet eens een bewuste strategie, maar veel meer een weerspiegeling van zijn karakter.
Ik denk niet dat hij goed is in het omgaan met crises. Tijdens de verkiezingscampagne was de slogan 'No Drama Obama', en het lijkt erop alsof hij hoopt dat deze kwestie vanzelf wordt opgelost, zonder dat hij een controversiele positie hoeft in te nemen.
Dat was misschien een succesvolle strategie tijdens de verkiezingscampagne, maar in de internationale politiek behoort een president zich anders op te stellen."
Obama hanteert die nieuwe strategie omdat hij vindt dat er de afgelopen acht jaar te weinig vooruitgang is geboekt...
Het is waar dat er de laatste zes jaar geen progressie is geweest bij het tegengaan van de ontwikkeling van nucleaire wapens door Iran. Maar dat komt omdat we dezelfde strategie hanteerden die Obama nu voorstaat: diplomatie.
De notie dat Obama nu een fundamentele verandering van strategie zou hebben gevonden, gaat voorbij aan de afgelopen zes jaar waarin Iran onverminderd voortging met z'n nucleaire programma.
Wat zou de nieuwe Amerikaanse regering dan wel moeten doen volgens u?
Een ding is duidelijk: de Revolutionaire Garde heeft de wapens, de militaire capaciteit. Als de Garde zich keert tegen de demonstranten, zoals de Chinese regering deed op het Plein van de Hemelse Vrede, dan staat de uitkomst bij voorbaat vast.
Dus wij moeten de dissidenten helpen, en aantonen (net zoals we indertijd bij de Sovjet-dissidenten deden) dat wij zij aan zij staan met al diegenen die vrijheid willen.
»