Door webredacteur Lambert Teuwissen
"Ik wilde altijd al een boek schrijven over D-Day. Gedeeltelijk omdat het een mooie geografische en symbolische driehoek vormt met Berlijn en Stalingrad, maar ook om het Oost- en Westfront te vergelijken."
Historicus Anthony Beevor schreef al twee allesomvattende bestsellers over twee cruciale momenten in de Tweede Wereldoorlog: de slag om Stalingrad en de val van Berlijn. Nu richt hij zijn blik op het Westen, met zijn nieuwe boek D-Day. De invasie van Normandië is volgende maand 65 jaar geleden.
"Ik denk dat de felheid van de strijd in Normandië altijd onderschat is. Als je kijkt naar de aantallen slachtoffers, dan zijn er weken waarop dat bij de Duitsers het dubbele was van de aantallen aan het Oostfront. Het verdient een nieuwe analyse."
Verraderlijk
Bij de beeldvorming over de invasie van Normandië heeft D-Day zelf begrijpelijkerwijs altijd de belangrijkste rol gespeeld, kijk maar naar films als Saving Private Ryan of The Longest Day. Beevor kiest voor een langer tijdsbestek: zijn boek eindigt pas bij de bevrijding van Parijs, drie maanden later.
Die lange periode geeft Beevor de kans de strijd in zijn context te plaatsen. D-day, hoe bloedig ook, verliep voorspoedig voor de Geallieerden: de planners hadden veel meer slachtoffers verwacht. Het was pas later, in de verraderlijke bocages, dat de slachtofferaantallen echt begonnen op te lopen. De Britten stonden tegenover de grootste concentratie SS panzers sinds de slag bij Koersk. Geen wonder dat het zo'n uitputtingsslag werd.
Kritisch
In drie maanden tijd verloren de Geallieerden ruim 200.000 soldaten, de Duitsers 240.000. Bijna evenzoveel Duitsers werden krijgsgevangen gemaakt.
"Een van de dingen die ik altijd probeer is de geschiedenis van boven te integreren met de geschiedenis van beneden. Alleen op die manier realiseer je echt wat de beslissingen van de leiding voor effect hadden op de individuele soldaten en burgers. De burgers van Normandië hebben veel meer geleden dan de meeste mensen zich realiseren. Juist dat is nog nooit door een Brits of Amerikaans geschiedschrijver behandeld."
Beevor besteedt in het bijzonder aandacht aan de pijnpunten in de relatie tussen de Geallieerden en de pas bevrijde Fransen: de constante geruchten dat Franse vrouwen als scherpschutters voor de Duitsers zouden optreden, de reserves die veel Fransen voelden bij die al te vrijpostige Amerikanen en moeizame verhoudingen tussen DeGaulle en Roosevelt.
Niet meer welkom
Het is deze kritische blik die Beevor in het Oosten duur is komen te staan. Zijn oordeel over het Rode Leger in Berlijn en Stalingrad werd hem niet in dank afgenomen. "Buitenlandse historici zijn nu niet meer welkom bij de archieven van het Rode Leger," stelt Beevor sardonisch vast.
"Sterker nog, een paar weken geleden heeft een van Poetins ministers aangekondigd dat er een wet aankomt waarmee iedereen die kritiek uit op het Rode Leger kan worden vervolgd. Ze vinden dat dat bijna gelijk staat aan Holocaust-ontkenning."
Niet meer welkom in Rusland en met de belangrijkste slagen uit de Tweede Wereldoorlog al op zijn cv, is het een logische vraag wat de Brit nu gaat doen, maar daar wil hij niks over kwijt. "Het spijt me verschrikkelijk, maar dat vertel ik niet, om een hele reeks redenen," zegt hij lachend.
D-Day: van de landing in Normandië tot de bevrijding van Parijs - Anthony Beevor - AMBO - ISBN: 9789026320972 - €29,95
Deel deze pagina
»
»
»
»
»
»
»
»