Vijf jaar geleden kwamen er tien nieuwe, voornamelijk Oost-Europese, landen bij de Europese Unie. In 2007 werden Roemenië en Bulgarije lid. Kroatië is bijna zover en met Turkije wordt sinds 2005 onderhandeld.
Maar de meeste Nederlandse politieke partijen vinden het voorlopig welletjes. De samenwerking tussen de huidige 27 lidstaten verloopt zo stroef, dat toetreding van nieuwe lidstaten ongewenst is. Het gevoel overheerst dat de EU te snel gegroeid is.
Vooral een eventueel lidmaatschap van Turkije is een heet hangijzer. De meeste Nederlandse partijen zien dat voorlopig niet zitten. ChristenUnie ('Turkije ligt niet in Europa') en PVV ('Turkije is islamitisch') zijn pertinent tegen. SP wil het met een referendum aan de Nederlandse bevolking vragen.
Niet aan de orde
VVD, CDA, PvdA benadrukken dat toetreding voorlopig nog niet aan de orde is, omdat Turkije nog niet aan de voorwaarden voldoet. Zo scoort het land slecht op het gebied van mensenrechten, is de macht van het leger te groot en weigert Turkije Cyprus een EU-lidstaat te erkennen.
D66 en GroenLinks zijn wel positief over verdere uitbreiding van de EU. "Tot nu toe is Europa er alleen maar rijker op geworden", zegt lijsttrekker Judith Sargentini van GroenLinks. "Hoe meer landen meedoen, hoe beter het is voor onze economie." Sophie in 't Veld (D66): "We zijn al lang aan het onderhandelen met Turkije."
De Turken zelf gaan nog steeds volop voor een volwaardig lidmaatschap van de EU. De nieuwe minister van Europese Zaken is begin dit jaar met een actieplan gekomen om meer Turkse wetgeving in lijn te brengen met die van de EU. Vorig jaar leek Turkije zijn enthousiasme voor de EU wat te verliezen, constateerde de Europese Commissie in een evaluatierapport.
Om toe te treden tot de Unie is de goedkeuring van alle lidstaten nodig. Niet alleen Nederlandse partijen zijn kritisch over verdere uitbreiding. Frankrijk en Duitsland zien een lidmaatschap van Turkije niet zitten en hebben een soort partnerschap voorgesteld.
Eigenlijk is er maar een land uitgesproken positief over Turkse toetreding: de Verenigde Staten. Maar Washington vinden de meeste lijsttrekkers moet zich wat Turkije betreft niet met de EU bemoeien.
Lees ook het weblog van correspondent Paul Sneijder en reageer.
Deel deze pagina