De Amerikaanse spaceshuttle Atlantis is op weg naar de Hubble Space Telescope voor een elfdaagse reparatiemissie. Hij Het is de vijfde onderhoudsbeurt voor de ruimtetelescoop, die al 19 jaar op 560 kilometer hoogte in een baan om de aarde draait.
Tijdens vijf ruimtewandelingen zal het gevaarte ter grootte van een stadsbus een nieuwe camera krijgen en enkele instrumenten moeten worden gerepareerd. Als de missie slaagt, kan Hubble nog vijf tot zeven jaar mee. Daarna nemen zijn opvolgers het over. Deze week al worden in Frans-Guyana de Herschel en de Planck gelanceerd, twee Europese ruimte-obervatoria. De start van NASA's James Webb Space Telescope staat voor 2013 gepland.
Hubble zelf zal uiteindelijk in een lagere baan worden gebracht, zodat hij terugvalt naar de aarde en in de atmosfeer verbrandt. Dat zal het einde zijn van Hubble's veelbewogen geschiedenis. Want vanaf het begin was de telescoop door onheil omgeven.
Mikpunt van spot
De lancering in 1990 had al jaren vertraging opgelopen door het ongeluk met space shuttle Challenger. Toen de eerste foto's eindelijk binnenkwamen, bleken ze onscherp. Astronomen waren geschokt en verbijsterd. De bijziende telescoop werd meteen het mikpunt van spot in de Amerikaanse Late Night shows. David Letterman kwam met een top 10 Hubble Telescope excuses, variërend van 'de verkoper bij Sears (Amerikaanse warenhuis) zei dat ie het prima zou doen' tot 'de kwartjes zijn op' .
Wat was er echt mis? De enorme spiegel die het licht opvangt en doorstuurt naar de verschillende instrumenten, bleek niet goed te zijn geslepen. Een historische reparatiemissie redde ruim drie jaar later zowel het imago van NASA als de telescoop. De Hubble kreeg een bril; een apparaat dat met extra lenzen de fout in de spiegel kon corrigeren. Sinds dat moment maakt de ruimtekijker haarscherpe foto's.
De grootste wetenschappelijke flop in jaren werd zo alsnog een van de grootste successen. De verbluffende foto van de Adelaarsnevel uit 1995 overtuigde de wereld. NASA betitelde de schitterende kleuren en dramatische kolossale gaswolken dramatisch als de 'pijlers van de schepping'.
Wetenschappelijke verwachtingen werden waargemaakt. Hubble wist bijvoorbeeld de ouderdom van het heelal te dateren op 13,7 miljard jaar, gerekend vanaf de oerknal. En er kwam nieuw bewijs voor Einsteins relativiteitstheorie.
Kunst
Maar de foto's zijn niet alleen voor wetenschappers boeiend. Veel Hubblefoto's lijken meer op schilderijen dan op astronomie. Ze inspireren, en niet alleen vanwege het mooie plaatje, zegt wetenschappelijk teamleider Ed Weiler van NASA. "Hubble stelt ons in staat om in gedachten lichtjaren, zelfs miljarden lichtjaren af te leggen."
Met de nieuwe camera die de astronauten van space shuttle Atlantis tijdens deze missie moeten installeren, kijkt Hubble straks nog verder in de ruimte - en daarmee verder terug in de tijd - dan tot nu toe. Bijna was die laatste reparatiemissie geschrapt, maar uiteindelijk heeft NASA zich laten overtuigen door de critici.
Het hele Hubble-project heeft met dit laatste het bezoek van Atlantis erbij zo'n 10 miljard dollar gekost, veel meer dan ooit was begroot. Maar na 570.000 foto's van de meest ongelofelijke kosmische taferelen klaagt niemand meer over het prijskaartje.
Deel deze pagina
»
»
»