EU vijf jaar na de 'big bang'

Door EU-correspondent Paul Sneijder

Het is vandaag precies vijf jaar geleden dat de Malta, het Griekse deel van Cyprus en acht landen van het voormalige Oostblok zich aansloten bij de Europese Unie. De 'big bang', zoals deze grootste uitbreiding van de EU werd betiteld, kreeg zijn beslag op 1 mei 2004 op Dublin Castle in Ierland.

Vijftien jaar na de val van de Berlijnse Muur werd zo na een lang onderhandelingsproces Oost- en West-Europa met elkaar herenigd. De EU groeide van vijftien naar 25 lidstaten, een unie van bijna 500 miljoen inwoners. Ter vergelijking, de VS telt zo'n 300 miljoen inwoners.

Volgens een onderzoek van de Europese Commissie hebben zowel de oude als de nieuwe lidstaten goed geprofiteerd van de uitbreiding. Voor de nieuwe lidstaten is dat vooral te merken aan de stijging van de levensstandaard.

Hoger inkomen
Verdiende een inwoner van een van de nieuwe lidstaten in 1999 gemiddeld 40% van het inkomen van een inwoner van een van de oude lidstaten, in 2008 was dat gestegen tot 52 %. Een inwoner van de nieuwe lidstaten verdient nu gemiddeld meer dan een Portugees.

Was de economische groei in de nieuwe lidstaten voor de toetreding gemiddeld 3,5%, sinds 2004 ligt die groei op gemiddeld 5,5%. De oude lidstaten profiteren dankzij de uitvoer naar Oost- en Midden-Europa mee van die sterkere groei.

Aanvankelijk hielden veel oude lidstaten uit vrees voor een grote toestroom hun grenzen dicht voor werknemers uit de nieuwe. Die maatregelen zijn nu overal beëindigd. De arbeidsmigratie was vooral te merken in Spanje, Ierland en het Verenigde Koninkrijk (VK). Maar als gevolg van de economische crisis zijn veel migranten al weer terug naar huis. Vanuit het VK zou de helft al weer huiswaarts gekeerd zijn.

In 2007 volgden Roemenië en Bulgarije nog als nieuwe leden van de EU. Kroatië is vergevorderd met de onderhandelingen over toetreding, maar een datum is er nog niet. Ook andere landen op de Balkan willen bij de EU. Met Turkije wordt al wel onderhandeld, al is het animo om nog snel nieuwe leden toe te laten bij de EU de laatste jaren sterk gedaald.

Deel deze pagina

Nieuws

Audio Gerelateerde audio

  • Hongarije vijf jaar bij de EU Vandaag is het precies vijf jaar geleden dat 10 voornamelijk Oost-Europese landen toetraden tot de Europese Unie. Er heerste... euforie, want alles zou snel beter worden, hoopten veel Oost-Europeanen. Maar in Hongarije bleef het helaas bij die belofte, zegt de Nederlands-Hongaarse zakenman Andras Csengö. In de zuid-Hongaarse cultuurstad Pécs zocht correspondent Tijn Sadée hem op.
  • Polen vijf jaar EU-lid Als het aan de inwoners van het Poolse dorpje Godziszów had gelegen, was Polen vijf jaar geleden geen lid geworden van de Europese... Unie. Tijdens een nationaal referendum stemde maar liefst 90 procent van de inwoners tegen toetreding. Veel boeren in dit arme oostelijke deel van Polen zagen de EU als een bedreiging voor hun bedrijf, hoewel de Poolse boeren sinds de toetreding ook voor miljarden euro's aan landbouwsubisidies binnen sleepten. Correspondent van de Wereldomroep Thijs Papôt keerde terug naar het dorp om te kijken hoe de inwoners er nu over denken.
  • Tsjechië vijf jaar bij EU Vijf jaar geleden werd de Europese Unie uitgebreid met tien nieuwe lidstaten uit vooral Midden- en Oost-Europa. Eén van die landen... was Tsjechië, waar de afgelopen jaren veel scepsis is geweest over Europa. Maar daar komt verandering in. Niet alleen omdat mensen in tijden van crisis veiligheid zoeken bij Europa, maar ook door de opstelling van de president, Vaclav Klaus. Hij is namelijk zó anti-Europa, dat veel mensen dat te ver vinden gaan. Wouter Meijer bezocht het Europa Huis in Tsjechië

Video en Audio

Meer video en audio