Voor het eerst sinds het einde van de apartheid zijn de verkiezingen in Zuid-Afrika spannend. Op 22 april zal blijken of de Zuid-Afrikanen nog steeds massaal het ANC steunen, of dat ze overstappen naar de nieuwe partij, de Congress of the People (COPE).
Verslaggevers Joris van de Kerkhof en Esther Bootsma maken een rondreis door Zuid-Afrika. Hun vijfde stop is Mvezo, waar de kleinzoon van Nelson Mandela viert dat hij twee jaar geleden werd geïnstalleerd als traditionele chief.
Het is goed dat we worden gewaarschuwd wanneer we uit de auto stappen, na een uur rijden over een hobbelige zandweg. De chief houdt niet van vrouwen in broeken. En niet van korte mouwen. Gelukkig zitten de koffers achter in de auto, na een korte verkleedpartij kunnen we afdalen over een paadje tussen de doornstruiken. Daarachter staat de hut van Mandla Mandela, chief van de Traditionele Raad van Mvezo, het dorp waar Nelson Mandela is geboren. Mandla (35) is zijn kleinzoon.
Nelsons pretoogjes
Gekleed in een oranjebruine omslagdoek en een wit ANC-shirt, zit hij op een bankje achterin de ronde ontvangsthut. Voor hem op de vloer ligt een leeuwenvel. Met kop. Elke gast die binnenkomt, ontvangt Mandla hartelijk, met een ontspannen vrolijkheid die erg doet denken aan zijn grootvader. Ook zijn lengte, zijn ronde gezicht en pretoogjes heeft hij van Nelson.
Vrouwen komen binnen met schalen vol vlees van het houtvuur, drillende darmen, levers, de lekkerste stukken voor deze feestdag. Het is precies twee jaar geleden dat Mandla werd geïnstalleerd als chief van Mvezo. "Daarmee werd het chiefschap van de Mandela's in ere hersteld, na 87 jaar afwezigheid", zegt Mandla.
De grootvader van Nelson was chief in dit dorp, maar werd in 1920 gedwongen te verhuizen na een conflict met de blanke machthebbers. Omdat het traditionele leiderschap overgaat van vader op zoon zou Nelson nu eigenlijk de chief moeten zijn, maar die vond zichzelf te oud. En aangezien Mandela's enig overgebleven zoon vier jaar geleden aan aids overleed, kwam de eer toe aan diens zoon Mandla.
iPhone
Hij doet het met verve. De chief is vrijwel altijd in deze kleine kraal met ronde hutten, zonder elektriciteit en stromend water. Mandla heeft een universitair diploma en zit druk te sms-en op zijn iPhone, maar voelt verder geen behoefte aan de luxe en het uitgaansleven in de grote stad Johannesburg.
"Ik ben erg tegen de overheersing door één cultuur, Vandaag de dag denkt de westerse cultuur dat ze de beste van de wereld is. Wij, kleine culturen, moeten daartegen vechten. We moeten voor onszelf opkomen en vasthouden aan onze identiteit. Die mogen we niet verliezen."
Zuma en polygamie
Mandla is ook voorstander van polygamie. Hij heeft momenteel één echtgenote, maar verwacht dat hij nog meer vrouwen zal trouwen. Net als zijn overgrootvader, de vader van Nelson, die had er vier. "Het is een aspect van onze cultuur waar ik erg aan hecht."
Misschien dat hij mede daarom zo'n fan is van de nieuwe ANC-leider Jacob Zuma, die heeft immers ook meerdere vrouwen. Mandla had onlangs felle kritiek op de regering, omdat die de dalai lama een visum weigerde, maar over Zuma geen kwaad woord.
"Zuma is echt een man van het gewone volk. Veel hoge ANC-ers hebben zich de laatste jaren vervreemd van de mensen die ze hoorden te dienen. Het ANC is een massabeweging. Wij denken dat Zuma de juiste man is om het ANC terug te geven aan zijn ware eigenaren."
Traditie en moderniteit
Mandla heeft zelf ook politieke ambities, hij hoopt bij de verkiezingen volgende week te worden gekozen in het parlement voor het ANC. "Mijn doel is om mensen te dienen op het platteland. Mijn gootvader zei altijd dat politiek niet gaat over het najagen van mooie banen, maar over het dienen van de mensen. Alleen als je hen dient, krijgt men vertrouwen in je. Dan zullen ze jou kiezen tot burgemeester, premier of president."
En dus zijn de festiviteiten tegelijkertijd een verkiezingsrally voor het ANC. Niet alleen Mandla, bijna alle hoofdgasten hebben t-shirts aan met een foto van Zuma erop. Overal op het podium, een monument voor Nelson Mandela, hangen gele ANC-posters.
Het is een plek waar tradities en de moderne democratie samenkomen, iets wat volgens Mandla goed samengaat. "Ik heb het er vaak over met mijn grootvader. Vorige week was hij nog hier. Hij vraagt me dan bijvoorbeeld of ik wel genoeg vrouwen in mijn adviesraad heb opgenomen. Nelson Mandela wil niet dat het zo is als in zijn jeugd, toen alleen mannen raadgevers waren. We moeten de tradities bewaren, maar die wel aanpassen aan de moderne tijd."
Roadtrip Zuid-Afrika weergeven op een grotere kaart
Deel deze pagina
»
»
»