Door verslaggevers Joris van de Kerkhof en Esther Bootsma
Voor het eerst sinds het einde van de apartheid zijn de verkiezingen in Zuid-Afrika spannend. Op 22 april zal blijken of de Zuid-Afrikanen nog steeds massaal het ANC steunen, of dat ze overstappen naar de nieuwe partij, de Congress of the People (Cope). Verslaggevers Joris van de Kerkhof en Esther Bootsma maken een rondreis door Zuid-Afrika. Derde stop is Duncan Village, een township dat loyaal is gebleven aan het ANC... of dat weer is geworden.
"Neem nou de golfsport", zegt Lesh, een zwarte man van rond de 50. "Tijdens de apartheid konden wij niet naar golfclubs". Op het gras voor zijn kale huisje in een township buiten East-Londen oefent hij zijn swing. Een perfecte swing. "Ik heb handicap 7", zegt hij.
Dankzij Mandela en het ANC kan hij nu naar alle golfclubs in de omgeving. Ok, die zijn wel veel te duur, 16 euro voor een greenfee, maar toch. Lesh zal zijn leven lang het ANC dankbaar zijn. En hij zal zijn leven lang op de partij stemmen.
Die loyaliteit geldt voor veel bewoners van deze township Duncan Village. Hier in de Oost-Kaap is het ANC ontstaan, hier komen leiders als Nelson Mandela en Thabo Mbeki vandaan. Het ANC is als een vader en moeder, de meeste mensen zullen altijd trouw blijven aan de partij. Die daarom tot nu toe altijd een tweederde meerderheid haalde.
Teleurgesteld
Toch is ook de nieuwe partij Cope een serieuze bedreiging voor het ANC in de Oost-Kaap. De machtsstrijd tussen ANC-leider Zuma en de ontslagen president Mbeki speelt zich hier af op plattelandsniveau.
Want er is ook teleurstelling in de partij, juist in de Oost-Kaap, de armste provincie van Zuid-Afrika. 70 procent van de mensen leeft onder de armoedegrens, meer dan een kwart is werkloos, er ligt weinig asfalt, en nog lang niet iedereen heeft elektriciteit en schoon drinkwater. Redenen genoeg om de falende ANC-regering de rug toe te keren, en over te stappen naar Cope. Volgens sommige voorspellingen zou de nieuwe partij wel eens de grootste kunnen worden in deze provincie.
Van deur tot deur
Maar dat laten ANC-campagnevoerders Zola Capu Capu Awe en Clare Morolong zich niet gebeuren. Fanatiek gaan ze in Duncan Village van deur tot deur, om iedereen over te halen opnieuw op het ANC te stemmen. Overal hebben ze succes. "Ja, we stemmen ANC, want dat hebben we altijd gedaan. Nee, de regering doet niet genoeg voor ons, we willen grotere huizen en banen, maar toch
we zullen nooit naar een andere partij gaan."
Het aanvankelijke succes van de nieuwe partij in de Oost-Kaap lijkt zelfs alweer tanende. Veel overlopers (mensen die van het ANC naar Cope gingen) lopen momenteel terug. Zoals Thabo Mandila, die provinciaal penningmeester was van Cope. Sinds kort is hij terug bij het ANC.
Terugloper
"Wij, de oprichters van Cope wilden een goede oppositiepartij. Alleen om het ANC op te schudden, te prikkelen, zodat ze niet lui achterover leunen. Maar ik heb me enorm vergist. Cope bleek niet meer dan een groep van ontevreden ANC'ers, mensen die boos waren omdat ze bepaalde baantjes niet kregen. Bovendien is de partij niet democratisch, kan ze niet tegen kritiek en is er enorme interne verdeeldheid en ruzie."
Het ANC is uiteraard dolgelukkig met terugkomers als Mandila. Maar een hoge positie binnen de partij wil hij niet. "Dan zou ik ervan beschuldigd worden dat het ANC me heeft teruggekocht". En die dreigende beschuldiging maakt volgens hem dat veel andere teleurgestelde leden toch maar bij Cope blijven. "Ze hebben hun ANC-T-shirts en partijkaarten openlijk verbrand, en zijn te trots om nu terug te keren. Bang om te worden uitgelachen. Maar het liefst zouden ze erkennen dat ze zich hebben laten foppen."
Lees ook
Politiek in de kerk in Zuid-Afrika
Buitenlanders bang voor Zuma
Roundtrip Zuid-Afrika weergeven op een grotere kaart
Deel deze pagina
»
»
»