Japan: ww of baan voor het leven

De werkloosheid in Japan loopt in rap tempo op. In februari zat 4,4 procent van de beroepsbevolking zonder werk, in januari was dat nog 4,1 procent.

Japan, na de VS de grootste economie ter wereld, wordt hard getroffen door de economische crisis. De export is met de helft teruggevallen, doordat de vraag uit Europa en de VS sterk is afgenomen. Het ene na het andere bedrijf kondigt massa-ontslagen aan. 

Straat
Vooral werknemers zonder vast dienst verband zijn hier het slachtoffer van, zegt Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. "Maar liefst 35 procent van de beroepsbevolking heeft een flexibele arbeidsrelatie. Die kunnen zomaar op straat worden gezet en daar zijn de betrokkenen ook bevreesd voor."

Het is in Japan erger om zonder werk te zitten dan hier, zegt Verhulp, die onlangs in het land is geweest. Er is een karige werkloosheidsregeling; maximaal een jaar een lage uitkering.

Weinig zorgen
Tegenover deze kwetsbare werknemers staat een nog grotere groep (65 procent) van werknemers met een vast dienstverband. Die hebben over het algemeen weinig te vrezen.

"Bedrijven kunnen buitengewoon moeilijk van vast personeel af. Je ziet dat deze werknemers zich weinig zorgen maken."

Ambitie
Voor jonge Japanners is een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd dan ook een belangrijke ambitie. "Je ziet dat mensen die ergens binnenkomen daar nooit meer weggaan, waardoor het banen voor het leven zijn."

Gesprek van Marcel Oosten met Evert Verhulp:
 

Voor werkgevers is het tot nu toe nooit een probleem geweest dat ze moeilijk van hun vaste personeel af kunnen, zegt Verhulp. Ten eerste kunnen managers gemakkelijk met hun mensen schuiven; een werknemer kan zomaar op een ander plaats in de onderneming worden gezet, wat het bedrijf flexibel maakt.

Overwerk
In goede tijden wordt er in Japan veel overgewerkt. Als het minder gaat wordt dat geschrapt. "Als er dan toch werknemers uit moeten zijn er altijd wel genoeg flexibele krachten die je kunt ontslaan."

Nu de crisis in Japan in alle hevigheid toeslaat, begint wel een discussie op gang te komen of het zo wenselijk is dat de postie van vaste werknemers zo sterk is. "Je ziet het besef ontstaan dat je daar misschien wel wat aan moet doen."

Wilt u uw eigen verhaal kwijt over de economische crisis?
U kunt de NOS mailen op: recessie@nos.nl. Dit zijn de voorwaarden.
U kunt ook meediscussiëren op ons weblog.