Door: Olof van JoolenNog 1200 meter en dan zal het vol gas startende KLM-toestel zich in een ander vliegtuig boren. In de cockpit telt een blikken stem de meters af. ,,1100, 1000, 900
" Seconden voor de klap, dringt de waarschuwing door en grijpt de vlieger in. Op 700 meter van elkaar komen de vliegtuigen stil te staan.
In de virtuele verkeerstoren van het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) kijken de medewerkers er niet van op of om. Ze zien de hele dag niet anders. In de verzameling grijze gebouwtjes langs de ringweg A10 ontwikkelden en testten de wetenschappers de afgelopen drie jaar de cockpit en verkeerstoren van de toekomst.
Meer informatie
Kern van de hulpsystemen is dat piloten en luchtverkeersleiders meer informatie krijgen die ongelukken helpen voorkomen. Zo maakte het NLR met zijn commerciële partners een systeem waarmee taxiënde vliegtuigen elkaar automatisch in de gaten houden. Komt een ander vliegtuig te dichtbij, dan klinken waarschuwingen waardoor de piloot kan ingrijpen.
Ook nieuw is een uitgebreid systeem met weerinformatie. Op een scherm in de cockpit zien piloten nu alleen nog de eerste bui die ze naderen. In de toekomst kunnen meteorologen op de grond gegevens naar een computer sturen. Daardoor kunnen vliegers lang van te voren zien dat ze bijvoorbeeld op een onweersbui afgaan. De computer berekent daarop een alternatieve route die hen om het slechte weer heen leidt.
'Information overload'
De kunst van al dit soort nieuwe systemen is volgens het NLR dat ze zo slim moeten zijn dat de piloot meer informatie krijgt zonder erdoor te worden overvoerd. Dit kan volgens de wetenschappers door gegevens zo visueel mogelijk te presenteren en kleine stapjes te zetten in de evolutie van de cockpit. Net als iedereen is de vlieger een gewoontedier die niet te veel verandering tegelijk aan kan.
Zo bleven in het verleden oudere gezagvoerders consequent op het kompas vliegen terwijl er al een elektronische kaart beschikbaar was. Pas toen ze zagen hoe jongere collega's beter gingen vliegen dankzij de techniek gingen de vliegers overstag. Hetzelfde geldt voor verkeersleiders. Het NLR werkt aan systemen waarmee zij vanuit de verkeerstoren door mist en zware neerslag kunnen gaan zien.
Nieuwe snufjes
Het duurt nog even voordat piloten en passagiers kunnen profiteren van het werk uit het Nederlandse laboratorium. Het NLR verwacht dat de snufjes pas zijn terug te zien in de volgende generatie verkeersvliegtuigen.
»
»
»