'Europa doet te weinig aan crisis'

Doet Europa genoeg om de economische crisis te bestrijden? Absoluut niet, zegt de gerenommeerde Amerikaanse econoom Paul Krugman. Voor de tweede keer deze maand vergaderen de leiders van de EU over de economische crisis. Verwacht er niet te veel van, zegt Krugman.

Hij is professor aan de Princeton University, columnist van de New York Times en Nobelprijswinnaar Economie. Voorafgaand aan de EU-top van vandaag en morgen kwam hij Europa de les te lezen.

Te mager
Volgens Krugman onderschat Europa de crisis. Het Amerikaanse stimuleringsplan van 700 miljard dollar vond hij veel te mager.

Maar het is een vetpot vergeleken met de 400 miljard euro waar de Europese Unie mee kwam. Krugman berekende dat ze de komende jaren tenminste 4 procent van het bruto nationaal product (BNP) moeten investeren om uit het slop te komen.

Ieder voor zich
Maar het is niet alleen een kwestie van geld. De Europese landen werken volgens Krugman te weinig samen. Zodra een bank in de problemen komt is het ieder voor zich. Dat gebeurde bijvoorbeeld toen Fortis omviel. 

Europese bankiers onderschatten de crisis volgens Krugman nog meer dan hun Amerikaanse collega's. De Europese Centrale Bank heeft de rente te laat verlaagd en investeert te weinig, in vergelijking met de Amerikaanse Federal Reserve. Geef de ECB meer rugdekking, zegt Krugman, want anders dan de FED, heeft de ECB geen regering achter zich die garant staat voor miljardeninjecties.

Beteuterd
Eurocommissaris Verheugen, die Krugman had uitgenodigd, hoorde de kritiek wat beteuterd aan. Volgens hem doet Europa wel genoeg. De geïnvesteerde miljarden moeten hun vruchten nog afwerpen. Het is nog te vroeg voor extra geld, vindt hij.

Bovendien heeft Europa een sociaal vangnet. Als de werkloosheid stijgt, stijgen de uitgaven aan uitkeringen en pompt Europa via werklozen dus toch veel meer geld in de economie. 'Automatische stabilisatoren' heet dat. Krugman, als aanhanger van de econoom Keynes voorstander van overheidsinvesteringen, beaamt dat.

Een Europeaan die ontslagen wordt, is beter af dan een Amerikaan. De Europese Commissie becijferde dat als je die uitkeringen meetelt, Europa ruim 3,5 procent van het BNP investeert. Bijna het streefcijfer van Krugman.