Knopen, erotiek en strijders

In zijn woonplaats Baarlo is vannacht beeldend kunstenaar Shinkichi Tajiri overleden. Tajiri was één van de weinige beeldhouwers van de Cobragroep, een kunststroming uit eind jaren veertig.

De van oorsprong Amerikaans-Japanse kunstenaar maakte onder meer de vier monumentale gietijzeren wachters op de stadsbrug in Venlo. Dat negen meter hoge kunstwerk werd twee jaar geleden door koningin Beatrix onthuld.

Ook de witte knoop in de aankomsthal van Schiphol is van zijn hand.

In 2003 besteedde de NOS in het Journaal aandacht aan Shinkichi Tajiri.

Interneringskamp
Tajiri werd in 1923 geboren in Los Angeles. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij opgesloten in een van de interneringskampen waar de Amerikanen burgers van Japanse afkomst in opsloten. Om daaruit te ontsnappen, nam hij dienst in het Amerikaanse leger.

Na de oorlog ging hij onder andere in de leer bij beeldhouwer Zadkine in Parijs. Daar leerde hij ook Nederlandse kunstenaars als Karel Appel en Corneille kennen, die hem vroegen mee te doen aan de Cobratentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam in 1949.

Sinds 1956 woonde hij in Nederland, met zijn tweede vrouw, beeldhouwster Ferdi Jansen. Ze verhuisden in 1962 naar Kasteel Scheres in Baarlo.

Strijders en erotiek
Constant in zijn werk zijn zijn krijgers. Al in 1948 ontwerpt hij de eerste en hij blijft ze maken, in steen, metaal en papier. De agressie die ze uitstralen is een wederkerend thema in zijn werk.

Daarnaast wordt zijn werk ook omschreven als erotisch: in de jaren zestig ontwerpt hij grote man/vrouwsymbolen. Ook als fotograaf maakt Tajiri erotische beelden, bijvoorbeeld zijn daguerreotypieën.

In 1967 begint hij met de knopen die door heel Nederland in het stadsbeeld zijn te vinden, onder andere in Den Haag en Maastricht. Hij kiest voor die basale vorm omdat die wereldwijd door zo veel mensen gebruikt wordt.

Interview met Shinkichi Tajiri uit 2003

Ridder
Het werk van Tajiri is tentoongesteld in het MoMa in New York en op tentoonstellingen over de hele wereld. Bovendien ververtegenwoordigde hij Nederland op een aantal internationale kunsttentoonstellingen zoals de Biennale in Venetië.

In 2006 werd Shinkichi Tajiri benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Hij is 85 jaar geworden.