Na de crash: zeker drie uur in de kou

Pauline Broekema sprak met een overlevende van de vliegtuigcrash die ontevreden is over de opvang na het ongeluk. Hier leest u zijn verhaal.



Dat weerzien met die medepassagier, die bejaarde dame, die toen ze daar in de modder, net ontkomen uit het gecrashte vliegtuig, naast hem stond en klaagde dat de klap haar een pas gemanicuurde nagel had gekost. Tijdens de vlucht had hij met haar gesproken. Ze had hem verteld over haar Turkse vriend. Of de overlevenden die eenmaal buiten, daar in de Hollandse klei, zich niet bedachten en terugkeerden om hun bagage op te halen.

Al die beelden… Ze staan in zijn geheugen gegrift.



"Mensen doen rare dingen als ze in shock zijn. We hebben nog geprobeerd ze tegen te houden", zegt hij, "maar daar gingen ze, er waren zelfs mensen die probeerden de bagageluiken open te krijgen." Het meest bizarre beeld is dat van de vrouw die twee tax-free tassen met inhoud in veiligheid bracht. En een ander die bij haar vlucht een tas met levensmiddelen meenam.







Kerosine

De man die in zijn leven honderden vluchten heeft gemaakt keerde met zijn partner terug van een vakantie. De landing werd ingezet en in plaats van een strip zagen ze omgeploegde aarde. Na de al zo vaak beschreven klap, het moment dat het toestel als een baksteen neerkwam, was het zijn partner die het sein gaf: zo snel mogelijk het toestel uit.



Ze zaten bij de nooddeuren, die waren in een oogwenk open, ze gleden via een vleugel naar buiten. De vleugel was glibberig van de kerosine, zegt hij. Hij rook de brandstof en was doodsbang dat ze de explosie niet voor zouden zijn. In hun zomerkleren vluchtten ze via het veld over een sloot in de richting van een schuur. "Ik droeg dunne kleren, meestal is het in die toestellen snikheet."



Hondendeken

Er kwam een boer aan, met een platte wagen, die haalde van de bodem van die aanhanger een deken. "Zo'n deken waar de hond op ligt." Het maakte hem niet uit, het ding bood in ieder geval wat bescherming tegen de mistige kou. Iemand anders gaf hem een tissue waarmee hij het bloed van zijn gezicht haalde. "Het kan ook een stuk papier zijn geweest, ik weet het niet meer."  



Daar lag het toestel. "Als een stuk cake in drieën gedeeld. Mensen staken een sigaret op. Ongelofelijk. Ik had het gevoel dat iedereen stond te roken." Nog huivert hij bij de gedachte: die sigaretten in combinatie met dat toestel waarvan de vleugels naar kerosine roken.



Hij schenkt ons koffie met chocoladekoekjes er bij. Als hij gaat zitten vertrekt zijn gezicht van de pijn. Dat er geen misverstand over bestaat. Hij wil absoluut niet de indruk wekken uit te zijn op geld, op een schadevergoeding. Daar maalt hij niet om. Want ze tellen hun zegeningen. Ze hebben zo veel geluk gehad.



Kennemer Gasthuis

Verontwaardiging is het die hem drijft.  De coördinatoren van de reddingsacties, de hulpverleners die overal vertellen hoe gesmeerd de operatie liep. In het Kennemer Gasthuis, daar was de hulp voorbeeldig. Zo warm, zo veel goede zorgen. Zo invoelend.



Ze haalden hem meteen compleet door de molen. Bezorgd als ze waren over de pijn die hij op zijn borst voelde. Of het toch niet mis was met z'n hart. Toen hij in orde bleek, afgezien van de lelijke kneuzingen, de pijn in armen en benen, de wonden in zijn gezicht, hebben ze hem voor de zekerheid toch nog een nacht gehouden. "Ze krijgen beslist nog een bedankbrief van me."



Tot zover zijn tevredenheid.



De schuur

Verbolgen is hij over wat hij meemaakte in de schuur, waar hij zich na de ramp bevond. De politie, vertelt hij, spande een lint. De ene kant was voor mensen zoals hij, die nog op hun benen konden staan. Hij wilde geen theater maken, geen misbaar, bleef staan en keek toe. Zijn gezicht bloedde, zijn borst deed pijn. "Ik vond het vanzelfsprekend dat eerst de mensen die daar op stretchers werden neergelegd werden geholpen. De zwaar gewonden. Natuurlijk moest daar eerst alle aandacht naar uit gaan."



Vanachter het lint hadden ze vrij zicht op de ernstig gewonden. Ze hoorden het gekerm. En hij kreeg steeds meer het gevoel, als overlevende die het er ogenschijnlijk goed had afgebracht, te worden genegeerd. "Er was nauwelijks aandacht voor ons", zegt hij.



Achteloos 

Ze stonden er maar een beetje. Kregen een deken van isolatiemateriaal. De manier waarop die werden uitgedeeld, zo achteloos, vindt hij. De glanzende folie om de schouders bood nauwelijks bescherming tegen de kou. Hij kreeg de indruk dat marechaussee en politie op zijn zachtst gezegd niet echt goed met elkaar overweg konden. "Het was niet duidelijk wie daar in die schuur de leiding had", zegt hij.



Zo gevoelloos vond hij het, alsof het op papier allemaal wel klopte, maar in de praktijk werd vergeten ook wat meelevender te zijn. Er werd ze wat eten aangeboden. "Maar we wilden alleen maar weg. Allemaal wilden we dat. Niemand die behoefte had aan eten." De maat was voor hem vol toen de hulpverleners voor hun ogen zelf maar aan een boterham begonnen.



Besmeurde zomerkleding

"Ik wilde weg. Ik heb geen idee waarom ze ons niet met zijn allen met een bus daar hebben weg gehaald." Uiteindelijk werd het hem te veel. Het moet zeker drie uur later zijn geweest, schat hij. "Even na tweeën, denk ik, toen heb ik gezegd: en nu wil ik in een ambulance!" Dat gebeurde.



In een oogwenk was hij met zijn partner in het Kennemer Gasthuis. In de met modder besmeurde zomerkleding. Zonder bagage, zonder geld, zonder papieren, zonder mobiele telefoon. Zijn partner vertrok in een taxi naar Amsterdam. Die taxi heeft hij zelf moeten regelen. Niemand die hem vroeg: kunnen we u misschien helpen. Op zijn kantoor heeft hij wat geld gehaald en de reservesleutels van hun appartement.



Moeizaam komt hij uit zijn stoel. Of we nog een koffie willen. Iets anders misschien? Buiten vaart een boot langs, de lichten langs de boorden van het IJ twinkelen. Hij vertelt over het uitzicht dat vooral in de zomer zo magnifiek is. Met de ramen open. Heerlijk. Hij blijft even staan, kijkt uit over het water. En herhaalt wat hij eerder zei. Dat ze geluk hebben gehad. Heel veel geluk.



Wilt u reageren op dit verhaal, mail dan naar nieuws@nos.nl



Deel deze pagina

Nieuws

Video Gerelateerde video

Kritiek op hulpverlening na vliegtuigcrash

Vrijwel meteen na het vliegtuigongeluk afgelopen woensdag kwam de hulpverlening op gang. Snel en efficient, naar men zegt. Maar er... is toch ook kritiek.

Video en Audio

Meer video en audio