Door redacteur Remy Hersbach
Kunsthistoricus Henk van de Schoor maakt zich zorgen om de gebouwen van postkantoren. Vanaf vandaag begint TNT-Post met de sluiting van alle nog overgebleven postkantoren. Voortaan moet de verzender het doen met een serviceloket in een winkel of supermarkt.
Daarmee komt een eind aan een tijdperk waarin de kerk, het ziekenhuis en het postkantoor dé oriëntatiepunten in de stad waren.
Van der Schoor deed onderzoek naar de gebouwen van alle oude postkantoren in Nederland. Hij reisde het hele land door om ze te fotograferen. "Zomers lang ben ik op zoek geweest naar de gebouwen."
Politiek
De architectuur van de postkantoren is volgens Van der Schoor sterk afhankelijk van de politiek. "In Noord-Nederland werd in de negentiende eeuw de bouw van postkantoren geregeld door de Rijksbouw. Die waren per definitie ouderwets en wilden het zo goedkoop mogelijk. Daardoor zie je nu al die klassiek gebouwde postkantoren."
Ook waren praktische overwegingen van grote invloed op de indrukwekkende gebouwen. "Bij het verwerken van post, heb je veel licht nodig. Alles moet geordend en bestempeld worden. Dat is werk waarbij je goed zicht moet hebben."
Daarom kozen de architecten ervoor om ruime hallen met veel licht te ontwerpen. "De tweede verdieping was voor de telegrafie. Dat waren zaken die over het algemeen geheim moesten blijven. Dus werden die op de tweede verdieping van het gebouw gemaakt, waar de bezoekers niet mochten komen."
Beluister hier een ander interview dat de Tros Nieuwsshow met Henk van de Schoor had:
Telefoon
Niet lang de opkomst van de telefonie nam het postkantoor ook die taak op zich. Deze functies kwamen op de derde verdieping aan bod. Donkere ruimtes die goed stofvrij moesten blijven. Bovenop veel gebouwen stond ook een telefoonhokje die alle draden met elkaar verbond.
Van der Schoor slaat zijn map met foto's open. "Kijk, op dit gebouw zie je mooi hoe de draden allemaal nog bovengronds liepen."
Soms werd de functionaliteit van het gebouw ingehaald door de technologie. De architect van het postkantoor van Amsterdam, tegenwoordig winkelcentrum Magna Plaza, moest een toren opnemen in het ontwerp om de telefoonlijnen binnen te halen. "Tegen de tijd dat het gebouw werd opgeleverd, was Amsterdam ondergronds bekabeld. Er is nooit ook maar een telefoonlijn aan dat torentje vastgemaakt."
Kantoor
Tegenwoordig zijn de postkantoren niet veel meer dan veredelde kantoorpanden. De kunsthistoricus betreurt dit. "Het zijn nu allemaal gehuurde ruimtes, die duidelijk niet bedoeld zijn voor de eeuwigheid. Ik ben zeer benieuwd wat er gaat gebeuren met de oude gebouwen van de postkantoren in bijvoorbeeld Amsterdam, Utrecht en Groningen."
Van der Schoor is bang dat het moeilijk wordt om voor die historische panden een nieuwe functie te bedenken. "Die panden zijn van binnen helemaal uitgewoond."
Deel deze pagina
»
»
»