Door redacteur Evert Kooij
Verhoging van de AOW-leeftijd is door de economische crisis een stap dichterbij gekomen.
Vrijwel zeker is deze maatregel onderdeel van de "onorthodoxe stappen" die premier Balkenende ruim een week geleden aankondigde als oplossing van de financiële nood van de overheid.
Een verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd naar 67 jaar levert volgens econoom Lans Bovenberg van de Katholieke Universiteit Brabant op termijn zes miljard euro op.
"Aan de ene kant is de overheid minder geld kwijt aan uitkeringen, aan de andere kant komt er meer belastinggeld binnen doordat 65-plussers langer doorwerken."
Vergrijzing
Dit rekenvoorbeeld heeft Bovenberg niet uit de lucht gegrepen: vorig jaar werd een AOW-leeftijd van 67 ook genoemd in een advies van een commissie die heeft gekeken naar de vergrijzing op de arbeidsmarkt.
De commissie, die geleid werd door TNT-topman Peter Bakker, noemde een pensioenleeftijd van 67 onontkoombaar. "Op dit moment dragen tien werkenden de kosten voor twee 65-plussers, in 2040 moeten die lasten worden verdeeld door vijf werknemers."
Niet dat iedereen nu onmiddellijk twee jaar langer aan de slag moet blijven; in het voorstel wordt ervan uitgegaan dat de AOW-leeftijd vanaf 2016 met een maand per jaar omhoog gaat. Dat betekent dat de AOW in 2040 wordt uitgekeerd op 67-jarige leeftijd.
Willem Drees
Aan een modernisering van de Algemene Ouderdomswet, die dateert uit 1956, heeft tot nu toe geen kabinet zijn vingers willen branden. Het is lang een politiek taboe geweest om het geesteskind van Willem Drees ter discussie te stellen.
In zijn 53-jarige bestaan is de AOW dan ook nauwelijks gewijzigd terwijl de samenleving er heel anders uitziet. Bovendien worden mensen nu gemiddeld 80 jaar tegen 73 jaar in 1956.
In 1994 stelde CDA-lijsttrekker Brinkman voor om de AOW-uitkeringen te bevriezen. Zijn partij leed daarop een historische verkiezingsnederlaag: zij moest twintig zetels inleveren en belandde voor het eerst in tachtig jaar in de oppositiebankjes.
Aanvaring
De AOW was ook goed voor een forse aanvaring tussen de lijsttrekkers van CDA en PvdA in de verkiezingscampagne in 2006, nadat Bos had voorgesteld om gepensioneerden mee te laten betalen aan de AOW. Balkenende noemde Bos "een lafaard" en de PvdA zakte onmiddelijk in de peilingen.
De kemphanen van toen, die nu coalitiepartners zijn, lijken er toe veroordeeld om de AOW toch op de schop te nemen. Ook nu kan een bezuiniging op de AOW niet op louter applaus rekenen.
FNV-voorzitter Jongerius voorziet arbeidsonrust als het kabinet aan de AOW-grens morrelt.
APK
Econoom Bovenberg, die lid was van de commissie Bakker en geldt als CDA-ideoloog, begrijpt dat de vakbeweging en de achterban daarvan hier niet op zitten te wachten. Hij hoopt uiteindelijk toch op steun uit deze hoek in ruil voor meer aandacht voor de oudere werknemer.
Bovenberg denkt daarbij aan scholing en een regelmatige 'APK-keuring' voor oudere werknemers.
Brede steun van onder mee de vakbeweging voor een aanpassing van de AOW kan volgens Bovenberg indirect ook een oplossing bieden voor de tekorten waarmee de pensioenfondsen zitten. "De overheid kan de leeftijd waarop we pensioen krijgen niet verhogen, maar als er langer wordt gewerkt kunnen werkgevers en werknemers daar onderling wel toe besluiten."
Wilt u uw eigen verhaal kwijt over de economische crisis?
U kunt de NOS mailen op: recessie@nos.nl. Dit zijn de voorwaarden.
U kunt ook meediscussiëren op ons weblog.
Deel deze pagina
»
»
»
»