Door Pauline Broekema
Jan van Eijndhoven over de ideale schaatsplaat
Hij is na tientallen jaren van camerawerk voor het NOS Journaal weer terug bij zijn oude liefde, het vak waar het allemaal mee begon, de fotografie. `Ik sta net een foto te maken van Tilburg in de mist' zegt hij vanuit zijn appartement in de binnenstad. Jan van Eijndhoven beschrijft wat hij wil vastleggen: de koude winter beneden op de grond, en de wintermist daar boven.
Hoe ging dat vroeger, als het vroor, in de tijd dat hij het vak leerde van zijn vader, de al even legendarische Van Eijndhoven senior?
`Als er ijs lag gewoon foto's maken. Wollen muts op, handschoenen aan, op de fiets weg en schaatsers fotograferen in de omgeving. Niet zeuren. Ik weet nog dat in 1963 de weg bij Baarle Nassau dicht zat. Leger d'r bij en bulldozers om de boel vrij te maken. Nou dan vond de ouwe heer dat je daar toe moest. Met de auto kon sowieso niet. Dus dan maar op het fietsje. Ik fotografeerde met een Rolleicord, nog niet eens met de Rolleiflex want die was voor de ouwe heer.'
Voor de schaatsfoto's gold wat voor de voetbalfoto's bij Fotopersbureau Van Eijndhoven ook opging: rolletje mee en iedere foto moest geschikt zijn voor plaatsing in de krant.
Wat is onder dat strenge regime de mooiste foto die hij ooit in een vorstperiode maakte?
`Die heb ik veel later gemaakt. Dat was een gans die vastgevroren zat. In de Wandelbosvijver in Tilburg. Brandweer d'r bij. Op handen en voeten naar die gans toe en natuurlijk gaat die brandweerman door het ijs. En die gans vliegt natuurlijk gewoon weg. Da's lachen, gieren, brullen.
De grootste kick vond ik altijd als eerste de foto te hebben van schaatsers op het ijs. Eerder zijn dan de Friezen. Het is me een keer gelukt. Met geluidsman Jeroen Verhelst. Ik zie ons nog gaan. Het Witholland Ven in Middelbeers. Wij hadden schaatsers! In Hilversum zeiden ze dat het niet kon. Of het geen oude beelden waren. We hebben ze uiteindelijk overtuigd. Dat wij in Brabant nou eens eerder waren dan die Friezen. We lagen in een deuk.'
Schaatsfoto-tips?
`Op het knoppie drukken en zorgen dat de foto goed is. Nee, serieus.. geen fratsen uithalen. Foto's durven weggooien. Tsja en je hebt er foto's bij, die nu gemaakt worden, geweldig! Op de site van het Brabants Dagblad staat er één. Van Marc Bolsius. Een wereldplaat. Je ziet een schaatser en daaronder, onder het ijs een duiker. Ik wou dat ik hem had gemaakt. Grote klasse!'
En nu gaat hij er van door. Op de fiets. Zoals vroeger. Muts op, handschoenen aan. `Ik zie d'r straks uit als een eskimo. Ik ga naar het buitengebied van Tilburg. Je wilt niet weten hoe mooi het daar is. Moerenburg. Dat hele landschap onder de rijp. Prachtig. Hoe dat er uit ziet. Dat worden platen!'
»
»