De Amerikaanse belegger Bernard Madoff lichtte zijn klanten op voor vijftig miljard dollar. Onder meer Fortis is daar het slachtoffer van geworden. Hij deed dat door te zeggen dat hij hoge rendementen behaalden met beleggen, maar in feite was het een piramidespel. Het is één van de grootse oplichtingspraktijken uit de Amerikaanse geschiedenis. Hoe heeft het zover kunnen komen?
Op 11 december ging het mis voor de 70-jarige Madoff. Zijn zoons gaven hem aan bij de politie nadat hij hen had verteld dat hij jarenlang klanten had opgelicht. Daarbij verloor ook één van de zoons enkele miljoenen dollars.
13 procent
Madoff kon het niet meer bolwerken, omdat door de kredietcrisis zijn systeem niet meer werkte. Jarenlang keerde 'Bernie' rendementen uit van rond de 13 procent aan zijn klanten. Dat deed hij met het geld van nieuwe klanten. Maar door de crisis daalde het aantal mensen dat geld bij hem wilde investeren fors en ook wilden grote klanten hun geld terug.
Dat was de afgelopen tientallen jaren wel anders. Hij wees geregeld klanten af, om zo exclusief te lijken. De mensen die bij hem investeerden moesten verder beloven dat ze geen vragen stelden. Hij maakte hen lekker met verhalen over zijn zelf ontwikkelde strategie, 'split-strike'.
Daar gingen ze maar al te graag mee akkoord, want in goede en slechte tijden bleef het rendementen gelijk. Pakke wat je pakken kan, was bij veel klanten het motief. Het vaste rendement had volgens kenners nog een voordeel. Hij viel daardoor niet zo op bij toezichthouders.
Beroemd
Ook was hij in de financiële wereld een beroemdheid, omdat hij topman was geweest van de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq. Volgens mensen in zijn omgeving was hij charmant en streetwise en wilde anderen graag delen in zijn succes. Ze zagen het als een eer als hij met hun geld aan het werk ging.
Interview met Michael Kraland, vermogensbeheerder, belegger en financieel adviseur.
In 1960 begon het allemaal met vijfduizend dollar. Een bedrag dat hij had verdiend met vakantiebaantjes. Zo was hij strandwacht en installeerde hij sprinklerinstallaties. Hij richtte zijn eigen hedgefonds op en begon later ook een effectenmakelaardij. In de loop der jaren groeide zijn status in de Amerikaanse financiële wereld.
Broers Madoff
Samen met zijn broer zag hij al in een vroeg stadium het nut van elektronisch handelen. Aandelen van grote bedrijven op Wall Street verhandelde hij via de beurs in Cincinatti. Ze probeerden collega's ervan te overtuigen dat de ouderwetse aandelenhandel inefficiënt was.
Volgens collega's zorgden de broers Madoff ervoor dat de Nasdaq populairder werd. Bernie vond dat de schermenbeurs transparanter moest worden. Dat zou bedrijven lokken waarin veel werd gehandeld en waar handelsbedrijven dus veel aan konden verdienenen.
Apple, Sun Microsystems, Cisco Systems en later Google zouden door die inspanningen voor hogere standaarden, een notering aan deze beurs hebben aangevraagd.
Joodse kringen
Klanten voor zijn oplichtingspraktijken kreeg hij niet alleen door zijn bekendheid in de financiële wereld maar ook door zijn activiteiten bij joodse organisaties. Madoff, die zelf joods is, zat in het bestuur van verschillende joodse organisaties.
Ook was hij een bekende 'fundraiser' voor de 'American Jewish Congress', een organisatie die geld inzamelt voor Iraëlische organisaties en is opgericht door de zionistische rabbijn Stephen Wise. Ook zat hij in het bestuur van enkele joodse economische hogescholen en universiteiten, zoals Yeshiva University waar de naam Madoff van hun site is gehaald, en alleen nog in de cache van de site te vinden is.
Door al dat werk kwam hij in contact met rijke joodse families die soms hun hele familiekapitaal bij hem onderbrachten. Bernard Madoff was ook een graag geziene gast in countryclubs in Florida, zoals in Palm Beach. Een plek waar veel rijken bijeenkomen om te netwerken.
Rijkdom
Met zijn praktijken verdiende Bernie veel geld. Zo heeft hij huizen in Florida en New York, waaronder een appartement in hartje Manhattan van vijf miljoen dollar.
Wat blijft is de vraag waarom de man die pleitte voor meer transparantie op de beurs zoveel mensen heeft opgelicht. Veel wil hij er tot nu toe niet over kwijt. Wel zegt hij dat hij op een gegeven moment wel moest doorgaan met zijn manier van werken, omdat zijn praktijken anders bekend zouden worden en zijn reputatie van succesvol belegger kwijt zou zijn.
video
video
»
»