Door Jef van Gool literatuurplein.nl
Als niets minder dan het einde van een tijdperk, zo werd in 2000 het verschijnen van De dood van Maarten Koning begroet. Met dit zevende boek sloot J.J. Voskuil de cyclus Het Bureau af, de kroniek van het leven van zijn alter ego Maarten Koning op het Beerta-Instituut. Vijf jaar lang had hij daarmee tienduizenden lezers in de ban gehouden.
Het bleek echter niet de afsluiting van zijn schrijverschap. Daarna publiceerde hij nog de roman Requiem voor een vriend (2002), drie delen reisdagboeken - Terloops (2004), Buiten schot (2005) en Gaandeweg (2006) - en het boek met herinneringen Onder andere (2008).
Binnen de huid
Maar ook Onder andere sluit niet zijn schrijverschap af. Een kleine kring van ingewijden, onder wie zijn vrouw en enkele vrienden, wist dat hij tussen Bij nader inzien (1963) en de cyclus Het Bureau nog een roman had geschreven.
In 1968 voltooide hij Binnen de huid, waarvan hij pas in 1995 voor het eerst publiekelijk gewag maakte. Hij deed dat heel summier in Brieven van een uitgever van Geert van Oorschot, waarin hij de drie aan hem geadresseerde brieven die daarin zijn opgenomen, heeft ingeleid.
Veel dieper gravend
Op de website van uitgeverij Van Oorschot is een fragment te lezen uit het radioprogramma Ophef en Vertier waarin Voskuil op 25 maart 1996 tegen Constant Meijers het volgende over Binnen de huid zei: "Dat is dus een veel dieper gravend boek, dat veel meer, ja, veel dramatischer is, ook psychologisch gezien veel moeilijker voor iemand om te lezen. Ik vind het zelf een heel goed boek. Maar het is wel typerend: ik kan het nog niet voorlezen. Ik heb het wel laten lezen. Mijn vrienden hebben het gelezen; het is bekend bij mijn vrienden. Maar het is een boek dat ik nog niet kan voorlezen omdat het mij teveel aangrijpt. En dat is eigenlijk de reden dat ik het ook nog niet uitgegeven heb."
Ik-vorm
In Binnen de huid gaat het om de jaren 1954-1956, precies de periode tussen Bij nader inzien (over de jaren 1946-1953) en Het Bureau (1957-1989) in. Het is, anders dan deze boeken, geschreven in de ik-vorm. De bewonderaars van Voskuil zullen zich genoodzaakt zien de eerdere romans in een nieuw licht te beschouwen, voorspelt de uitgeverij.
Die heeft aangekondigd het boek op 4 april 2009 te publiceren. De op 1 mei van dit jaar overleden schrijver had het besluit wat er met het manuscript moet gebeuren overgelaten aan zijn vrouw. Zij heeft het vrijgegeven voor publicatie.
»
»
»