Door buitenlandredacteur Lambert Teuwissen
Het zal een populair gezelschapsspel worden de komende dagen in Washington: Waarom heeft John McCain verloren? Elk aspect van zijn gefaalde campagne zal de revue passeren, van zijn gedurfde maar uiteindelijk fatale keus voor een onbekende naast zich, tot het gure economische klimaat.
Alle antwoorden zullen in wezen op één en hetzelfde ding neerkomen: zijn onvermogen om een coherente campagne neer te zetten. Het was reageren voor John McCain, niet regeren.
Ondanks dat het hem lukte de Republikeinse nominatie snel binnen te slepen terwijl Clinton en Obama bleven strijden om de Democratische kandidatuur, werd hij nooit echt een kandidaat waar de rechtse achterban blij mee was.
Zwalkend
Al vanaf het begin zat McCain in een moeilijke spagaat: moest hij gaan voor de conservatieve basis van de Republikeinse partij of juist voor de kiezers in het midden, waarbij hij het bij zijn mislukte gooi naar het Witte Huis acht jaar geleden zo goed had gedaan?
Zo zwalkend vond hij nooit echt zijn draai als presidentskandidaat. Bovendien scoorde hij slecht op punten die de kiezers bezighielden: net toen de strijd in Irak de goede kant op ging door de maatregelen van president Bush waar McCain vol achter stond, ging de economie hard achteruit.
Als Republikein werd hem het gefaalde beleid van president Bush verweten, hoe zeer hij zelf ook volhield zijn eigen man te zijn, iemand die regelmatig in de clinch lag met de partij.
Gok
Ook zijn keuze voor Sarah Palin speelde hem parten. Even leek het erop dat McCain op gang zou komen door zijn verrassende keuze. Commentatoren vroegen zich af of zij als conservatieve vrouw zowel de rechtse achterban als de kiezers van Hillary Clinton zou kunnen binnenhalen.
Maar al snel werden vraagtekens gezet bij gok van McCain. Waarom had hij een onervaren gouverneur van een onbetekenende staat gekozen, terwijl hij Obama juist op zijn onervarenheid aanviel?
En was Palin, die net als McCain een maverick werd genoemd, wel in de hand te houden? Regelmatig kwam ze in het nieuws met voor McCain ongemakkelijke uitspraken, zoals bijvoorbeeld haar commentaar op de "vervelende" elektronische telefoonreclames, waar McCain juist vaak gebruikt van maakte.
Kloof
Ook in gesprekken met journalisten bleef Palin een onvoorbereide indruk maken. In het ene interview kon ze geen kranten of tijdschriften noemen die ze regelmatig las, in een ander claimde ze buitenlandervaring te hebben omdat Alaska aan Rusland grenst.
Het deed haar populariteitscijfers geen goed. Ondanks dat ze bijzonder goed viel bij de rechtse achterban, kwam ze er in nationale peilingen slecht vanaf: van de vier mensen op het stembiljet (Palin, McCain, Biden en Obama) was alleen van Palin een meerderheid van de Amerikaanse kiezers niet overtuigd dat ze een goede president zou zijn.
En dat was nu juist bij de 72-jarige McCain, die regelmatig behandeld werd voor huidkanker, wel bijzonder belangrijk.
Bronnen rond de campagne spraken van een groeiende kloof tussen de twee running mates. Uiteindelijk schijnen McCain en Palin zelfs in volledige stilte met elkaar te hebben gereisd.
De toekomst
John McCain zal terugkeren naar de Senaat. Wat zijn rol als gesjeesde presidentskandidaat wordt zal moeten blijken. John Kerry verdween na zijn verlies in 2004 bijna volledig van het toneel.
Sarah Palin wacht ongetwijfeld wel een gouden toekomst binnen de Republikeinse partij. Misschien, als ze over vier jaar meer ervaring heeft, zal ze zelf een gooi naar het presidentsschap kunnen doen.
De Republikeinse partij heeft ondertussen al een luxe resort geboekt waar kopstukken uit de partij snel bijeen zullen komen om hun wonden te likken en plannen te maken voor vier jaar oppositie voeren.
»
»
»