Heeft u een vraag voor onze uitzending? Dan kunt u deze mailen naar amerikakiest@nos.nl. Correspondenten Ron Linker en Eelco Bosch van Rosenthal zullen hun best doen om zo veel mogelijk vragen tijdens de uitzending te beatwoorden.
Een selectie van de vragen.
Bart Smissaert: Washington D.C. is geen staat, mogen inwoners van Washington DC stemmen?
Antwoord: In DC mag ook gestemd worden, er zijn drie kiesmannen te vergeven. Die gaan zeker naar Obama.
Eric Kroese : Is er een staat waarvan de uitslag telkens overeenkwam met de uiteindelijke uitslag? Welke scoort anders het hoogst en hoe staat deze in de huidige peilingen?
Antwoord: Swingstate Ohio geldt als de klassieke bellwether-state: zoals die staat stemt, stemt het land. Sinds de jaren 60 won geen enkele president zonder Ohio.
Tom Blomberg: Wat gebeurt er als, onverhoopt hoor [maar hij is wel meer dan 500 keer met de dood bedreigd, schijnt], Barack Obama nu zou worden doodgeschoten?
Ervan uitgaande dat hij het vereiste aantal kiesmannen achter zich krijgt, is Joseph Biden, zijn vice-presidentskandidaat, dan automatisch de nieuwe president?
Antwoord: Ja. Dit is geregeld dankzij in 20e amendement van de Amerikaanse grondwet, aangenomen in 1933. In paragraaf drie staat dat als de aanstaande president overlijdt voordat hij aan zijn eerste termijn moet beginnen, zijn vice-president dan president zal worden. Dat zal dus ook gebeuren als de 72-jarige McCain overlijdt.
Guno Oosterwolde: Verandert er ook iets in de senaat/lagerhuis zoals wij dat ook hier in nederland kennen. Hier krijg je weer andere mensen in de 2e kamer.
Antwoord: voor de Congresverkiezingen, zie hier.
Jeanette en Piotr van de Steen: Wij zijn erg benieuwd of de stemmen van de Amerikaanse soldaten in Irak en Afganistan gemeten worden.
Antwoord: Uitgezonden militairen kunnen met de post stemmen. Als er een datumstempel op zit van vandaag of eerder zal de stem worden meegeteld.
Youp: Vanmiddag zag ik op CNN hoe Sarah Palin ter stemming gaan. Het werd live uitgezonden en ze blééf maar in haar stemhokje
Ook de andere mensen die hun stem uitbrachten bleven lang achter het gordijntje staan. Is het niet een kwestie van een kruisje bij de naam van keuze of
moeten ze meerdere keuzes maken ?
Antwoord: De Amerikanen kiezen vandaag niet alleen een president, maar ook congresleden, gouverneurs, sherrifs en nog veel meer. Vandaar dat het lang duurt om het hele lijstje in te vullen. OVerigens kan men vaak ook kiezen om helemaal Democratisch of helemaal Republlikeins te kiezen, dan ben je sneller klaar.
Hans van Toor: Mijn vraag is hoe de kiesmannen verdeeld worden voor de amerikanen die in het buitenland stemmen.
Antwoord: Stemmen uit het buitenland worden geteld in de thuisstaat van de ex-pat.
Douwe Dijkstra: Wat gebeurt er als de meerderheid van de kiesmannen besluiten om toch niet voor de gekozen president te kiezen maar voor de tegenstander? Is dit uberhaupt mogelijk en zo ja wat zouden de gevolgen zijn.
Antwoord: Strikt genomen zou het mogelijk zijn dat een kiesman niet stemt voor de kandidaat op wie hij vantevoren zei te gaan stemmen, maar de partijen kiezen hun kiesmannen zorgvuldig: alleen de meest trouwe partijgenoten worden vertrouwd. Een enkele keer gebeurde het wel eens dat een kiesman toch ontrouw was, maar een verkiezing is er nog nooit door verloren.
Maarten van Utrecht: Wordt de beveiliging van Obama vanaf het moment dat de uitslag bekend is meteen op presidentieel niveau gebracht?
Antwoord: Obama heeft nu al beveiliging van de Secret Service. De dienst die ook president Bush beveiligt doet dat bij alle presidentskandidaten, maar omdat Obama inderdaad meer risico liep, werd er al ver voor de voorverkiezingen meer begonnen, eerder dan ooit.
Paul Boog: Hoe gaat de beslissing bij gelijk spel: 269-269 kiesmannen? Wie beslist er dan? En hoe snel? Is er dan ook in januari overdracht van de macht?
Antwoord: Als geen van de presidentskandidaten een absolute meerderheid binnenkrijgt, zal het Huis van Afgevaardigden een president kiezen. Omdat daar de Democraten aan de macht zijn, zal het dan dus Obama worden. Dat gebeurde tot nu toe twee keer: in 1801 (Thomas Jefferson) en 1825 (John Q. Adams)
Pieter Engwirda: Hoe werkt het systeem van de presidentsverkiezing? De burgers stemmen,maar de kiesmannen kiezen.
Antwoord: Een uitleg van het ingewikkelde kiessysteem is hier te vinden.
Henk Terzijbeeke: Waarom wordt er vandaag gestemd? Zit er een systeem in dat het standaard een bepaalde dag is?
Antwoord: De verkiezingen zijn altijd op de eerste dinsdag na de eerste maandag in november (tussen 2 en 8 november dus).
De reden voor specifiek een dinsdag in november komt voort uit de rurale geschiedenis van de VS: november werd gekozen omdat de oogst dan klaar was en de winter nog niet begonnen, voor dinsdag werd gekozen omdat kiezers vaak lang de tijd nodig hadden om van het platteland naar de stemlokalen te trekken. Omdat mensen niet wilden reizen op de zondag, werd het dus dinsdag: heen op maandag, stemmen op dinsdag.
»
»