De Amerikaanse Democraten houden er serieus rekening mee dat ze niet alleen hun meerderheid in het Amerikaanse Congres zullen kunnen behouden, maar zelfs flink uitbreiden. De leider van de Democratische senaatsfractie, Harry Reid, heeft zelfs al opgeroepen wetsvoorstellen die het de afgelopen jaren net niet haalden, maar alvast weer klaar te leggen.
Interview met politicoloog Stephen Hess
Bij de Congresverkiezingen, die dinsdag ook worden gehouden, staan alle 435 zetels van het Huis van Afgevaardigden en eenderde van de Senaat op het spel. In het Huis heeft de Republikeinse partij al een goner-lijst samengesteld: elf zetels zijn nu al niet meer de moeite van het verdedigen waard, 58 stuks lopen risico.
In de Senaat staan 35 van de 100 zetels op het spel, 12 van Democraten en 23 van Republikeinen. In geen vijftig jaar was het verschil tussen het aantal zetels dat beide partijen heeft te verliezen zo groot. Veel Democraten hopen al stiekem op een absoluut veilige meerderheid van 60 Senaatszetels, want dat bepaalt hoe succesvol de volgende president kan zijn.
Zeven races om in de gaten te houden.
North Carolina
Niet alleen John McCain heeft het moeilijk in deze staat in het Zuiden, die toch redelijk makkelijk te winnen zou moeten zijn voor de Republikeinen. Elizabeth Dole, de vrouw van de Republikeinse presidentskandidaat Bob Dole in 1996, heeft het moeilijk tegen de veel onbekendere Kay Hagan.
De race wordt wel de smerigste race van het land genoemd: in spotjes over en weer vallen de kandidaten elkaar hard aan. Zo noemde Dole Hagan in een tv-spotje "goddeloos".
Alaska
Er lijkt een eind te komen aan de diensttijd van de langstzittende Republikeinse senator. Ted Stevens draaide al mee in de politiek van Alaska toen het nog niet eens een echte staat was. Hij had al flinke competitie van zijn Democratische rivaal Begich en de veroordeling wegens corruptie een week voor de verkiezingen maakte het alleen maar erger.
Zelfs John McCain en Sarah Palin (zijn eigen gouverneur) hebben hem al opgeroepen op te stappen. Stevens wil van geen wijken weten en houdt vol onschuldig te zijn.
Virginia
In Virginia hoopt de populaire oud-gouverneur Marc Warner de zetel te kunnen overnemen van zijn alom respecteerde Republikeinse naamgenoot John Warner (geen familie), die vorig jaar zijn vertrek aankondigde na bijna dertig jaar in de Senaat.
Dat Warner het zo goed doet tegen zijn Republikeinse rivaal Jim Gilmore, eveneens oud-gouverneur van de staat, bewijst nog maar eens dat Virginia langzaam aan het veranderen is. De vroeger zo Republikeinse staat koos twee keer achter elkaar een Democratische gouverneur en heeft al een gematigde Democraat in de Senaat zitten.
De verschuiving van Republikeins naar Democratisch komt vooral door de jonge, hoogopgeleide nieuwkomers die in het noorden van de staat rond de federale hoofdstad Washington wonen.
Georgia
In deze staat zijn dit keer dertig procent meer zwarten geregistreerd om te stemmen dan bij de vorige verkiezingen Mogelijk weet Democratische uitdager Jim Martin mee te surfen op de golven die Barack Obama veroorzaakt heeft. Als Obama ze naar de stembus lokt, zal hij daar ook van profiteren.
Zittend senator Saxby Chambliss heeft het bovendien zwaar te verduren na zijn stem voor het steunpakket voor de Amerikaanse financiële wereld. Terwijl Martin door Obama aan kiezers wint, laat Chambliss' fiscaal conservatieve achterban hem juist in de steek.
Minnesota
Critici dachten eerst dat het de zoveelste grap was uit de koker van komiek Al Franken, toen hij in 2007 bekendmaakte het op te willen nemen tegen Republikein Norm Coleman. Maar vervuld van strijdvaardige woede over het beleid van Bush wist de voormalig schrijver van Saturday Night Live de strijd tegen Coleman competitief te houden. Dat Franken inmiddels serieus genomen dient te worden, blijkt uit het feit dat hij Hillary Clinton zo ver kreeg een verkiezingsspotje voor hem op te nemen.
Kentucky
De leider van de Republikeinen in de Senaat kreeg het onverwacht moeilijk dit jaar. De Democraten zouden zijn zetel maar al te graag willen claimen als verkiezingstrofee, al was het maar uit wraak voor het naar huis sturen van de Democratische leider Tom Daschle in 2004.
Mitch McConnell heeft het vooral zo moeilijk in zijn strijd tegen Bruce Lunsford omdat hem het slechte economische beleid van president Bush verweten wordt.
Delaware
Joe Biden neemt geen risico. Ondanks dat hij vicepresidentskandidaat is, blijft hij ook campagne voeren om zijn senaatszetel voor Delaware te behouden. Mocht hij beide races winnen, dan zal de (Democratische) gouverneur van zijn staat een vervanger in de Senaat mogen aanwijzen. Tegenstander Christine O'Donnell meent dat Bidens dubbele campagne getuigt van weinig respect voor de keizers van zijn thuisstaat.
Biden zal trouwens ook als vicepresident nog regelmatig collega's tegen komen: hij wordt als tweede man onder Obama de voorzitter van de Senaat.
Na de verkiezingen
En dan is er nog het lot van een Democratische senator dat na de verkiezingen bepaald zal worden: Joe Lieberman. Sinds hij de Democratische partij verliet en meer en meer naar rechts opschoof, wordt hij door de Democraten slechts gedoogd om een meerderheid te kunnen vormen.
Als hij daarvoor straks niet meer nodig is, is het nog maar de vraag wat de rol van de voormalig Democratisch vice-presidentskandidaat in de Senaat zal zijn.
De Republikeinen hebben inmiddels al gezegd hem eventueel met "open armen" te zullen ontvangen. Ze zullen maar al te blij zijn toch nog een zetel van de Democraten af te kunnen nemen.
Politicoloog Stephen Hess
Politicoloog Stephen Hess
video
video
video
»
»
»