Door Pauline Broekema
Oh ja, beide overstromingen herinnert ze zich nog goed. Een bewoonster van Borgharen noemt de wateroverlast van '93 en '95 een ramp. Al had ze er zelf dan geen last van. `Wij wonen hoog', zegt ze, het klinkt als een excuus. `Maar we zijn wel dag en nacht in touw geweest. Koelkasten uit kelders halen. Mensen eten brengen. Dat soort dingen.'
In het weiland bij de rivier staat de plaatselijke slager. Z'n vrouw neemt foto's van haar echtgenoot, met op de achtergrond zijn imposante vleeskoeien. `We waren toen als dorp wel heel erg een eenheid', herinnert hij zich. Er klinkt enige weemoed door in zijn stem. Maar hoe groot de saamhorigheid toen ook was in de ondergelopen dorpen, hij is blij met het project dat de Maas de komende jaren meer ruimte moet geven.
Het Grensmaasproject is een van de grootste rivierbeveiligingswerken in Nederland. Tussen Maastricht en Roosteren wordt de stroomgeul van de rivier breder gemaakt. De oevers en de uiterwaarden worden verlaagd zodat de Maas in tijden van wateroverlast de ruimte heeft.
Grind
Het hele project wordt bekostigd met de opbrengst van het zand en het grind dat door die verdieping en verbreding wordt weg gegraven.
De slager, die zichzelf een `natuurmens' noemt, verheugt zich vooral op het natuurgebied dat het project aan weerszijden van de Maas oplevert. `En dan weten we zeker dat ze bij de rivier niet meer gaan bouwen.' De pastoor van Borgharen maakt zich daarom juist zorgen. Als het de economie van de dorpen maar niet in de weg zit, die extra natuur. Want er moet nog wel wat groei mogelijk zijn, vindt hij.
Crisiscentrum
In Itteren kijken we uit over de rivier, de wolken hangen Hollands laag. Een muur scheidt het dorp van de Maas. Er zijn sinds de overstromingen al talloze maatregelen genomen. We wandelen door het dorp over een weg die dertien jaar geleden alleen begaanbaar was met een legertruck. En herinneren ons het klotsen van het water onder de laadbak. En dat de chauffeur bedacht moest zijn voor onzichtbare obstakels als paaltjes.
Dat was het crisiscentrum, wijst de cameraman. En daar werden de zandzakken gevuld, maar toen moest het water nog komen. En hier woonde die bewoner, die net thuis van z'n werk, hoorde van wat uit Frankrijk en België in aantocht was. `Oh, komt het water?', had hij gezegd en begon op zijn dooie gemak met het dichtkitten van de voordeur.
Dat soort noodverbanden zijn in 2017 niet meer nodig. Dan moet het Grensmaasproject voltooid zijn. En is, zo willen de berekeningen, de kans dat de Zuid-Limburgse Maasdorpen nog eens overstromen, nog maar 1 keer in de 250 jaar.
»
»
»