Door correspondent Wouter Meijer
Politici beloven de kiezers voor de verkiezingen altijd mooie dingen. Maar dat ze op de valreep zoveel cadeautjes uitdelen als in Oostenrijk maak je zelden mee. Het parlement in Wenen vergaderde afgelopen woensdag tot vier uur 's nachts over een pretpakket van btw-verlaging, afschaffing van het collegegeld en verhoging van de pensioenen. Een groot deel werd aangenomen, en dat is alvast grote winst voor de sociaal-democratische SPÖ die daar een belangrijk deel van de campagne op had gebaseerd.
Het was de ontknoping in een campagne die bepaald werd door allerlei pogingen het de mensen naar de zin te maken. En ook de aanleiding voor deze vervoegde verkiezingen ligt in een stunt van de sociaal-democraten om eindelijk eens naar de mensen te luisteren.
Referendum
In juni kwam SPÖ-voorman Werner Faymann met het voorstel om vanaf nu alle belangrijke beslissingen van de Europese Unie in een referendum aan de bevolking voor te leggen.
Dat was onaanvaardbaar voor de christen-democraten, en de grote coalitie viel uiteen. En het zou vreemd zijn als na drie maanden verkiezingsstrijd diezelfde grote coalitie gewoon verder zou regeren. Inmiddels staan beide grote partijen in de peilingen onder de 30 procent, dus allebei zouden ze voor een coalitie aangewezen zijn op populistisch rechts, of wat ze in Oostenrijk "het derde blok" noemen.
Dat blok bestaat uit de FPÖ, vroeger de partij van Jörg Haider, en de Bond voor de Toekomst van Oostenrijk, de partij die Haider heeft opgericht nadat hij uit de FPÖ was gestapt. Haider viel vroeger onaangenaam op door het nazi-verleden op te hemelen en op buitenlanders te schelden. Hij kiest zijn woorden nu zorgvuldiger, maar is nog altijd tegen teveel asielzoekers en tegen te veel bemoeienis uit Brussel.
Dwarsligger
En dat geldt ook voor Heinz-Christian Strache van de FPÖ. Dat ze niet samenwerken ligt vooral aan persoonlijke rivaliteit, beiden beweren dat zij "het origineel" zijn. Maar als ze na de verkiezingen de krachten bundelen dan zijn ze samen sterk genoeg om de ene of de andere kant aan een meerderheid te helpen.
Haiders partij staat in de peilingen op acht procent, dat is voor de zongebruinde gouverneur van Karinthië niet genoeg om zelf naar Wenen te verhuizen. Maar zijn geestverwanten kunnen samen met de FPÖ een flinke stempel op de Oostenrijkse politiek gaan drukken.
De voor mensen buiten Oostenrijk moeilijk voorstelbare combinatie van populistische sociaal-democraten en extreem-rechts heeft woensdag avond al voor drie miljard aan verkiezingscadeautjes uitgedeeld, en kan er na zondag ook voor zorgen dat Europa er weer een dwarsligger bij krijgt.
»
»
»