De positie waarin premier Jan Peter Balkenende en minister Wouter Bos van Financiën zitten lijkt op die van een vakantieganger in slecht weer: je moet er toch maar het beste van maken.
Sinds Prinsjesdag vorig jaar zijn de economische omstandigheden achteruit gehold. De internationale kredietcrisis heeft een beurscrisis veroorzaakt en van de economische groei is weinig meer over.
De regeringsploeg heeft er nog wel vertrouwen in, althans dat schrijft het kabinet in de Miljoenennota. De Haagse buienradar vertoont donkere wolken, maar die trekken volgens het kabinet voor een groot deel Nederland voorbij.
Op koers
"Nederland op koers in economisch turbulente tijden", is de kop die het ministerie van Financiën boven het persbericht over de Miljoenennota heeft gezet.
Daaronder meldt het kabinet trots dat het goed gaat met de voorgenomen verlaging van het tekort op de begroting. Met dank aan de hoge olieprijzen, want daardoor verdient de staat ook meer aan de verkoop van aardgas.
Het voornemen om in 2011 een overschot van één procent te hebben op de begroting is volgens het kabinet "realistisch". Meer nog, voor volgend jaar wordt zelfs al op een overschot van 1,2 procent gerekend.
Energierekening
Mooi zult u zeggen, maar mijn energierekening is wel omhoog gegaan. En hoe zit het verder met de koopkracht? Maakt u zich geen zorgen, zegt het kabinet. Veel Nederlanders, onder wie ouderen en minima, zullen er op voor uitgaan.
Om dat mogelijk te maken is de voorgenomen verhoging van de BTW (van 19 naar 20 procent) geschrapt. Dat gebeurde onder druk van de vakbeweging, die in tegenstelling tot het kabinet wel bezorgd is over onze portemonnee. De inflatie heeft de koopkracht aangetast, de bonden willen dat in de vorm van loonsverhogingen rechtzetten.
Balkenende en zijn ministers willen dat zoveel mogelijk voorkomen. Ze zien het schrikbeeld voor zich van een loon- en prijsspiraal; hoge prijzen die de lonen opstuwen en die op hun beurt prijsverhogingen in de hand werken. Je hoeft geen econoom te zijn om vast te stellen dat de werkgelegenheid daarvan het slachtoffer zal zijn.
Wisselgeld
Het kabinet heeft nog wat wisselgeld om de vakbeweging te verleiden tot loonmatiging, namelijk een verlaging van de WW-premie. Van alle kanten wordt dus gewaakt over onze koopkracht. Niet zo gek, want de statistieken die het economisch vertrouwen weergeven stonden zelden zo laag als nu.
Dat vertrouwen zal op deze Prinsjesdag niet worden hersteld, want de Miljoenennota verschijnt op een moment dat het zwaar weer is in de wereldeconomie. De crisis rond het Amerikaanse bankenconcern Lehman Brothers herinnert er aan dat veel van onze beleggingen, waar onder pensioenen, de laatste tijd dramatisch minder waard zijn geworden.
In veel Nederlandse huishoudens weegt het saldo van het spaarpotje zwaarder dan het jaarlijkse financiële weerbericht uit Den Haag.
»
»
»