Deze week is het 65 jaar geleden dat een wapenstilstand de overwinning van de geallieerden in het zuiden van Italië bekrachtigde. Daarmee werd Italië de eerste plek op het vasteland van Europa van waaruit de geallieerden Hitler zouden bestrijden. Eén man had een onmisbare rol in de val van Italië: Majoor William Martin.
Maar die majoor heeft nooit bestaan.
Beetgenomen
Het lichaam van majoor Martin werd op 30 april 1943 voor de Spaanse kust door vissers gevonden. Hij was ogenschijnlijk met zijn vliegtuig neergestort in de Middellandse Zee; dankzij zijn reddingvest was hij blijven drijven. In een aktentas die met handboeien aan zijn pols was vastgeklonken zaten de plannen voor de aankomende geallieerde aanval op Zuid-Europa.
Spanje, officieel neutraal maar dankzij generaal Franco gelieerd aan Duitsland, lichtte onmiddellijk Hitler in over de belangrijke vondst. Hier was het bewijs dat de geallieerden van plan waren de onderbuik van Europa op twee plaatsen aan te vallen: de Balkan en Sardinië.
En niet Sicilië zoals iedereen dacht.
"Hitler waande zichzelf een meesterlijk strateeg en toen hij van deze plannen hoorde, spreidde zijn de troepen over het hele Middellandse Zee-gebied", zegt Thomas Allen, die over het voorval schreef in zijn boek Declassified. "Daardoor kregen de geallieerden een betere kans toen ze toch Sicilië aanvielen. Ze hadden de Duitsers beetgenomen."
Want zonder ook maar de minste argwaan te creëren waren de Duitsers in de luren gelegd door het Britse leger.
Theaterkaartjes
Majoor William Martin was namelijk volledig verzonnen door de Britse inlichtingendienst. De schijnbaar topgeheime brieven die hij bij zich droeg, waren bedoeld om in de handen van de Duitsers te vallen. De genoemde aanvallen in de Balkans en op Sardinië moesten de aandacht afleiden van de echte aanval, die nog altijd voor Sicilië gepland stond.
Deze "Operatie Mincedmeat" was een van de meest geslaagde afleidingsmanoeuvres uit de Tweede Wereldoorlog.
Martin was helemaal niet neergestort met zijn vliegtuig. Hij was de nacht ervoor zorgvuldig in het water gelegd vanaf het dek van een Britse onderzeeboot. Ook was Martin niet eens militair; er werd het lijk gebruikt van een anoniem burger die voor drenkeling door kon gaan.
"Ze hadden hem helemaal verzonnen," legt Allen uit, "Hij had zelfs speciaal geschreven liefdesbrieven en kaartjes voor het theater in Londen op zak."
"Ze wisten dat als zijn lichaam zou aanspoelen, de Spanjaarden, omdat ze pro-Duitsland waren, de informatie meteen zouden doorgeven, nog voordat ze de Britten op de hoogte zouden brengen."
"De Britten konden de communicatie afluisteren tussen de Duitse ambassade in Spanje en het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken in Berlijn, en zo wisten ze dat de truc was geslaagd."
Geheim
Omdat Hilter de Duitse troepen over de hele Mediterrane kust had verspreid, konden de Duitsers makkelijker worden uitgeschakeld. Het belang daarbij van Operation Mincedmeat werd pas tien jaar later onthuld door de leider van het project.
"Groot-Brittannië wilde het eigenlijk helemaal niet openbaar maken. Het had zo goed gewerkt, ze wilden het geheim houden", zegt Allen. "De Britten waren de absolute meesters in spionage tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Amerikanen waren behulpzame neefjes, maar ontbeerden het lef en de durf van de Britten."
Omdat de Britten zo uitgekookt waren, zou het Allen niks verbazen als er nog altijd soortgelijke operaties geheim worden gehouden.
"Ik denk dat er zelfs vandaag de dag nog operaties zijn uit de Tweede Wereldoorlog waar we nog helemaal niks van af weten," stelt Allen. "Zelfs nu nog."
Thomas B Allen - Declassiefied: 50 top-secret documents that changed the world, National Geographic (importeur: Van Ditmar) ISBN: 9781426202223 ?29,99
»
»
»