Door buitenlandredacteur Arjen van der Ziel
Een groepje Indonesiërs eist excuses en schadevergoeding van de Nederlandse staat vanwege een bloedbad uit 1947. De Indonesiërs houden Nederland aansprakelijk voor een aanval van Nederlandse soldaten op het dorpje Rawagedeh.
Volgens de eisers hebben de militairen in hun dorp honderden burgers geëxecuteerd. Het is voor het eerst dat Indonesiërs Nederland aansprakelijk stellen voor wat hen tijdens de politionele acties is overkomen.
Een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties oordeelde al in 1948 dat het Nederlandse militaire optreden in Rawagedeh 'opzettelijk en meedogenloos' was. De Nederlandse overheid heeft toegegeven dat er standrechtelijke executies hebben plaatsgevonden, waarbij een 'groot aantal' doden is gevallen.
Volgens een regeringsnota uit 1969 zijn er 150 mensen omgekomen bij de militaire actie in Rawagedeh.
Oorlogsmisdaad
"Nederlandse militairen vielen het dorp binnen", zegt de Amsterdamse advocaat Gerrit Jan Pulles, die de Indonesiërs bijstaat. "Ze scheidden de mannen van de vrouwen en executeerden alle mannen."
Volgens de advocaat hebben de militairen in Rawagedeh een oorlogsmisdaad begaan.
Het groepje Indonesiërs dat nu de Nederlandse staat aansprakelijk stelt, bestaat uit negen weduwen en één man die het bloedbad heeft overleefd.
Pulles: "Die man is door de Nederlanders gevangen genomen. Hij is samen met zijn vader, zijn broer en een aantal andere gevangenen op een rij gezet en geëxecuteerd. Hij is bloedend achtergelaten, maar heeft het door een wonder overleefd. En kan het dus navertellen."
Verjaard
Of de ingediende claim kans maakt, valt te bezien, want schadeclaims verjaren normaal gesproken na twintig jaar. Minister Maxime Verhagen van Buitenlandse Zaken heeft bovendien begin dit jaar al laten weten niets te voelen voor een schadevergoeding.
Toch hoopt advocaat Pulles de minister te overtuigen. Hij zegt zich niet te kunnen voorstellen dat de regering zich zal beroepen op verjaring.
"Bij zaken over gestolen bezittingen uit de Tweede Wereldoorlog beroept de regering zich ook niet op verjaring. Die zaken worden inhoudelijk beoordeeld. Het zou absurd zijn als de regering zich dan bij de grootschalige standrechtelijke executies door Nederlandse militairen wél zou beroepen op verjaring."
Minister Verhagen heeft laten weten dat hij de aansprakelijkstelling heeft ontvangen en dat hij er zo snel mogelijk op zal antwoorden.
»
»
»