5 miljard schade door windmolens

Aangepast op

Het bouwen van grote windmolenparken op zee kost de maatschappij meer dan het oplevert, ook als je de effecten op milieu en gezondheid meerekent. Een studie naar alle kosten en baten van windenergie op zee, in opdracht van het ministerie van Economische Zaken, stelt de schade op ruim 5 miljard euro. Dichter bij de kust bouwen, zoals het kabinet wil, beperkt de schade tot 4,8 miljard.

Het Centraal Planbureau onderschrijft de uitkomsten van de kosten-batenanalyse. Het CPB zegt dat de bouw van grote windmolenparken op zee in het huidige systeem nauwelijks milieuwinst oplevert. Door Europese afspraken blijft de uitstoot van vuile energiecentrales namelijk gelijk, ondanks die extra windmolens.

Handel in uitstoot

"Hoeveel windmolens je hier ook neerzet, het heeft geen effect op de CO2-uitstoot", zegt Annemiek Verrips van het CPB. Dat komt doordat we in Europa werken met een CO2-handelssysteem: als je broeikasgassen uitstoot moet je daarvoor rechten kopen, met die rechten mag worden gehandeld. Er is een bepaald aantal rechten daarvoor uitgegeven, "dat niet minder wordt als je hier heel veel windmolens neerzet."

Minister Kamp van Economische Zaken onderkent dat er iets moet worden gedaan aan het huidige handelssysteem van CO2-rechten, maar zegt dat er ook windmolens op zee moeten worden gebouwd. "Iedereen snapt dat als wij op dit moment fossiele energie gebruiken en er geen capaciteit is om op een duurzame manier energie op te wekken, dat je dan in de toekomst alleen maar door kan gaan op het pad van fossiele energie."

120 euro per jaar

Als alle windmolens die nu zijn gepland worden gebouwd, moet er jaarlijks ongeveer een miljard euro aan subsidie naartoe. Dat is zo'n 120 euro per huishouden per jaar extra. Eerder al werd bekend dat huishoudens extra moeten betalen bovenop hun energierekening. Zoals afgesproken in het energieakkoord zal die opslag oplopen tot 237 euro per jaar.

"Maar de bouw van de windmolens op zee zal duurder zijn dan we nu denken", zegt Verrips. En daarom moeten huishoudens flink bijbetalen. Nu gaan het kabinet en producenten ervan uit dat kosten met 40 procent zullen dalen, maar volgens deskundigen van het CPB is dat te optimistisch. Ook voorspellen zij dat wind op zee minder zal opbrengen dan wordt verwacht.

Minister Kamp van Economische Zaken ontkent dat huishoudens extra moeten betalen en zegt juist dat de kosten omlaag zullen gaan. Dat komt doordat hij vorige week besloten heeft de bouw van wind op zee te beperken tot drie locaties.

Minder uitstoot

In 2020 moet veertien procent van de energie in Nederland duurzaam worden opgewekt. Nu is dat nog maar vier procent. Om dat voor elkaar te krijgen zijn er in het Energieakkoord afspraken gemaakt tussen kabinet, milieuorganisaties, werkgevers en werknemers. Zo moeten de oude kolencentrales aan strengere eisen voldoen en moet het energieverbruik van Nederlanders omlaag. Ook de bouw van grote windmolenparken op zee is een belangrijk onderdeel in het akkoord.

Het kabinet heeft vorige week drie locaties gekozen voor windmolens op zee. De overheid stelt via subsidies geld beschikbaar aan bedrijven die de parken willen aanleggen. Het bedrijf dat het park het best en het goedkoopst bouwt, krijgt tegelijkertijd de subsidie en de vergunning. Eerder moesten bedrijven al een vergunning hebben voordat ze konden meedingen naar de subsidie. De elektriciteitskabels worden aangelegd door netbeheerder TenneT.