Al zolang er oorlogen gevochten worden laten vaders hun zonen ten strijde trekken, en maar al te vaak zien ze hen sneuvelen. Maar het moet wel bijzonder wrang zijn voor een vader die zijn zoon onder zijn eigen bevel ziet omkomen.
Verandert het je kijk op zo'n oorlog?
Bij voorbeelden uit de twintigste eeuw zie je een soort gelaten triestheid over de vader komen.
Als militair hadden ze zich vaak van tevoren maar al te goed de gevaren van het slagveld gerealiseerd. Bovendien was er het besef dat je verre van alleen staat in je rouw. Tientallen, honderden of duizenden families overkomt precies hetzelfde.
Propaganda
In nazi-Duitsland werd de dood van de zoon van opperbevelhebber Wilhelm Keitel gebruikt om "het Duitse volk te laten weten dat ook de zonen van hoge generaals hun levens geven op het slagveld", schreef de veldmaarschalk in zijn autobiografie.
Hans-Georg Keitel sneuvelde in de buurt van het Russische Smolensk, in de aanval op de Sovjet-Unie die zijn vader uitgedacht had. De familie had liever geen necrologie gezien, maar de propagandamachine leverde die toch.
Een tweede zoon van de generaal verdween in een Russisch krijgsgevangenkamp.
Keitel zag zijn persoonlijk verdriet in het licht van het grote offer dat Duitsland tijdens de oorlog had gebracht. Zijn laatste woorden voor zijn executie waren: "Meer dan twee miljoen Duitse soldaten zijn voor mij gesneuveld voor het vaderland. Ik volg mijn zonen. Alles für Deutschland."
Hanoi-Hilton
Ook admiraal John McCain zag zijn zoon in handen van de vijand vallen. Zijn zoon, de huidige Republikeinse presidentskandidaat met dezelfde naam, stortte in 1967 neer achter de linies in Vietnam.
De admiraal had een bevrijdingsactie voor hem op touw kunnen zetten, hij was tenslotte de op één na machtigste militair van het Amerikaanse leger. Maar hij koos ervoor de oorlogsoperatie voor persoonlijke belangen te laten gaan.
John McCain zat dik vijf jaar vast in het beruchte Hanoi-Hilton, ofschoon dat de Vietcong had aangeboden hem vrij te laten als propagandastunt.
De jonge McCain wist dat zijn afkomst hem een bijzondere gevangene maakte. "Ik wist dat ze meer zouden proberen te krijgen dan de gebruikelijke propaganda. Ze wilden me gebruiken om mijn vader en de VS in verlegenheid te brengen."
Overigens is zijn zoon op dit moment als marinier uitgezonden naar Irak.
Concentratiekamp
De zonen van bevelhebbers zijn inderdaad altijd gewilde doelwitten op het slagveld. Geen wonder dat het Britse koningshuis de uitzending van prins Harry naar Afghanistan geheim hield. Een gevangen zoon onthult vaak de achilleshiel van de vader.
Maar niet bij Jozef Stalin. Hij nam het zijn oudste zoon Yakov persoonlijk kwalijk dat hij zich levend door de Duitsers had laten oppakken, ook in de buurt van Smolensk. Als bewijs gooiden de nazi's folders uit boven Moskou met zijn beeltenis.
Stalin weigerde in te gaan op het Duitse voorstel Yakov te ruilen tegen de opgepakte Duitse veldmaarschalk Paulus. "U heeft niet alleen mijn zoon Yakov in handen, maar ook miljoenen andere van mijn zonen. Of u laat hen allen vrij, of mijn zoon zal delen in hun lot."
Yakov stierf uiteindelijk bij een vluchtpoging uit het concentratiekamp Sachsenhausen, informatie die Stalin nooit zou bereiken. De archieven van het kamp werden door de Britten in beslag genomen. "Om Stalin persoonlijk leed te besparen", werd het lot van zijn zoon geheim gehouden.
»
»