"Het was chaos in het land. Ik kon niet naar buiten, dus hadden mijn kinderen geen eten."
Drie dagen lang was het te onrustig in Haïti voor Joseph Francois. De voedselrellen, waarbij vijf doden vielen, maakten het nog moeilijker dan anders om aan eten te komen voor zichzelf, zijn vriendin Betty en hun twee kinderen, Bechina van drie en Charlie van vier.
Uiteindelijk was het donderdag rustig genoeg om eten te halen, maar toen had hij slechts genoeg geld om één klein kopje rijst voor de kinderen te kopen: 67 cent.
Een jaar terug was dat nog voldoende geweest om een beetje eten voor het hele gezin eten te kopen, nu hadden hij en Betty niets.
"We kunnen niet wachten tot de zon weer ondergaat, zodat we weer naar bed kunnen."
Modderkoekjes
Het leven op Haïti was al niet makkelijk, maar met de explosieve stijging van de voedselprijzen dit jaar wordt het alleen maar moeilijker. Een zak rijst van 50 pond kostte er in januari nog 14 dollar.
Nu is dat 28 dollar.
Om de maag nog iets te vullen worden er modderkoekjes gegeten, gemaakt van zout, boter en aarde.
Wereldwijd werd er deze week fel geprotesteerd tegen de verhoogde voedselprijzen. In Indonesië, Mozambique en Peru waren betogingen. In Egypte viel een dode bij voedselrellen. In Pakistan en Thailand moet het leger en politie voedseltransporten en loodsen bewaken.
De baas van de Voedsel- en Landbouworganisatie FAO vindt de reactie logisch. "Mensen blijven uiteraard niet stil zitten als ze verhongeren. Ze zullen reageren."
"Ik sta er versteld van dat ik nog niet voor de VN Veiligheidsraad ben geroepen. Veel van de problemen die daar worden besproken hebben minder effect op vrede, veiligheid en mensenrechten dan deze voedselcrisis."
Catastrofaal
Veel basale voedingsmiddelen zijn in de afgelopen twee jaar flink duurder geworden. Tarwe 70%. Graan 80%. Melk 90%.
Die cijfers zijn catastrofaal voor velen, zegt de baas van de Wereldbank, Robert Zoellick. "In veel ontwikkelingslanden besteedt men tot 75 procent van het inkomen aan voedsel. Als de prijzen dan stijgen, komt het hard aan."
Onder grote druk werd vandaag de premier van Haïti ontslagen door het parlement. Hij zou te weinig hebben gedaan om de crisis te voorkomen. De president heeft per direct de rijstprijzen laten verlagen, maar dat is slechts een tijdelijke maatregel.
Luxer
De prijsstijgingen hebben vele oorzaken. De dure olie maakt de oogst en het transport van voedsel duurder. Gewassen worden steeds vaker gebruikt voor biobrandstof in plaats van voedsel.
Verder zorgt de economische groei in China en India dat de mensen daar steeds meer en luxer eten. Vlees bijvoorbeeld, terwijl tien mensen kunnen eten van wat er nodig is voor één koe.
En de prijsstijgingen trekken speculanten aan. "Door het gebrek aan vertrouwen in de dollar schakelen beleggingsmaatschappijen over op producten die meer opleveren, eerst metaal, nu voedsel," stelt een medewerker van de FAO.
Dat alles leidt tot onrustige voedselmarkten. Toen India recentelijk aankondigde geen rijst meer te zullen exporteren om de binnenlandse markt te kunnen blijven bevoorraden, schoot de prijs van rijst uit Thailand omhoog.
Twijfel
De VN vreest dat het voedselgebrek structureel kan zijn, en heeft opgeroepen meer geld vrij te maken voor zaden, kunstmest en veevoer om lokale markten te versterken.
Minister Bos zei in Nova dat hij bij het voorjaarsoverleg van het IMF in Washington overvallen is door de urgentie van de voedselcrisis en maatregelen wil nemen.
"Zo zijn er alternatieve brandstoffen waarvoor bij de productie mais wordt gebruikt, waarmee de prijs omhoog wordt gedreven. We kunnen afspraken maken om dat niet te doen, omdat we vinden dat mais primair voedsel moet zijn."
Joseph Francois betwijfelt of het voor zijn land zoveel zal uitmaken. De ooit zo vruchtbare grond van Haïti brengt door erosie, ontbossing en stormschade nauwelijks meer voedsel voort.
"Tegen de tijd dat hier rijst groeit, zijn we allemaal dood."
video
video
»
»
»