"We hebben nu niet langer dat vastgeroeste zwart/wit beeld van de Tweede Wereldoorlog," zegt Erik Somers van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie. "Dit kleurt letterlijk de werkelijkheid."
Het NIOD ontving deze week honderden kleurenfoto's van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De NIOD-collectie wordt daarmee in een klap uitgebreid van een stuk of dertig, naar dik 1500.
De foto's zijn gemaakt door Alphons Hustinx, een fotograaf uit Roermond die tijdens de Duitse bezetting het hele land doortrok.
Daarbij fotografeerde hij de gebruikelijke toeristische plaatjes als vrouwen in klederdracht en het strand, maar ook het veranderende straatbeeld: propagandaposters, marcherende soldaten en oorlogsschade.
Experiment
Het NIOD is in de wolken met de unieke opnames, al had Somers graag gezien dat Hustinx net iets journalistieker te werk was gegaan: "Op 26 februari 1941 was Hustinx in Amsterdam en fotografeert dan monumenten en zo, terwijl even verderop de stad in brand staat vanwege de februaristaking. Dan denk je, had 'ie maar
"
Toch zal het NIOD niet klagen. Kleurenfoto's uit WOII zijn schaars, omdat de techniek nog in de kinderschoenen stond.
"Het zat nog in de experimentele fase. In Duitsland, waar Agfa proeven deed, was het gangbaarder, maar het bleef kostbaar. Omdat Hustinx een bemiddeld man was, kon hij zich dit kon veroorloven."
Verboden
Hustinx was een globetrotter die van noviteiten hield. In de jaren dertig reisde hij naar Afghanistan, Zuid-Afrika en Nederlands-Indië, waar hij de eerste Nederlandse kleurendocumentaire maakte: Kleur en Glorie onzer Tropen.
Om die film te vertonen trok hij na 1938 door heel Nederland, iets waar hij mee door ging na de Duits inval. Alleen van de provincie Zeeland ontbreken foto's: daar was fotograferen verboden door de Duisters.
De verzameling werd in de jaren tachtig ontdekt in Hustinx nalatenschap en stond bekend als de grootste particuliere collectie in Europa. Zijn erfgenamen dragen de foto's nu over ter ere van de lancering van de Beeldbank WO2 van het NIOD.
Vanaf 24 april zullen daar 175.000 afbeeldingen uit de archieven van het NIOD en oorlogsmusea online staan.
Deel deze pagina

»
»
»