1.66:1. Dat zijn de verhoudingen van de ramen waardoor LJ Jeffries zijn buren bespiedt in Rear Window. Precies dezelfde aspect ratio als het filmdoek waarop de bioscoopbezoeker weer naar Jeffries zit te kijken.
Een filmisch Droste-effect, en een perfect voorbeeld van zowel de enorme aandacht voor set design van Alfred Hitchcock, als de belangrijke rol die zijn architectuur speelt om het thema van de film (voyeurisme in dit geval) te versterken.
De Belgische kunsthistoricus Steven Jacobs schreef er een uitgebreide studie over, genaamd The Wrong House, compleet met gedetailleerde plattegronden van bijna alle 26 besproken huizen.
"De plattegronden die zijn opgenomen in het boek zijn gereconstrueerd aan de hand van het bekijken van de films," legt Jacobs het tijdrovende reconstructieproces uit. "Soms is het letterlijk voetstappen tellen of tegels op de vloer."
Betekenis
Een proces dat volgens Jacobs de moeite waard was, omdat Hitchcock (ooit zelf begonnen als set designer) ook zoveel aandacht aan de sets besteedde.
"Het huis in The Birds bijvoorbeeld. Hitchcock schreef een brief aan de set designers waarin hij werkelijk tot in de kleinste details beschrijft hoe het interieur moet worden aangekleed: welke schilderijen aan de wand moeten hangen, welk soort tafel met welk soort stoelen gecombineerd moeten worden. En telkens geeft hij daarvoor ook een reden. Elk object krijgt dus een betekenis."
En zo wordt een rondleiding door de interieurs eigenlijk ook een kijkje in de psyche van haar bewoners: het kille penthouse van de moordenaars in Rope ("Liefhebbers van moderne kunst en moderne architectuur zijn vaak suspect."), de bedompte slaapkamer van Moeder Bates.
Unheimisch
Volgens Jacobs speelt Hitchcock in zijn films expres met de betekenis die we normaals gesproken toekennen aan een ruime. Slaapkamers, zoals in Rebecca, of die beroemde douche uit Psycho.
"Hij keert het om: de ruimte die we doorgaans associëren met veiligheid, met geborgenheid, precies die ruimten worden unheimisch en bedreigend."
"Hitchcock is bij uitstek een regisseur is van het verborgene, maar het verborgene dat zich schuilhoudt in een burgerlijk interieur. Achter het behangsel, onder het tapijt, achter het gordijn, niet in duistere kerkers a la Dracula of Frankenstein."
Slagveld
De huiselijke omgeving wordt zo een slagveld vol Freudiaanse thema's als man/vrouw verhoudingen, de rol van de moeder of voyeurisme.
"Het duidelijkste voorbeeld is natuurlijk de rol van de moeder van Psycho, of de hele cyclus "gothic" films uit de jaren veertig, waarin personages vaak worden nagejaagd door een afwezige personages, een allang overleden personage, zeg maar een afwezige vader of moeder."
Voor Jacobs zijn die films, als Suspicion, Rebecca en Notorious, dan ook de meeste geslaagde voorbeelden van de versterkende kracht van Hitchcocks architectuur.
"Omdat het huis een belangrijk thema is geworden in de plots van die films. Het gaat telkens om personages die zich opgesloten voelen in een bepaalde woning, waarbij ze telkens bespied en bedreigd worden door een andere bewoner van het huis."
Een huis dat is uitgegroeid tot medeverdachte.
Deel deze pagina
»
»
»