Het is maar tien seconden lang, een spookachtige stem die hortend het deuntje 'Au clair de la lune' zingt alsof iemand met zijn hoofd onder water zit. Maar daarmee is het wel ineens Édouard-Léon Scott de Martinville die het eerste geluid vastlegde en niet meer de veel bekendere Thomas Alva Edison.
Scott legde het liedje vast op 9 april 1860, zeventien jaar voordat Edison zijn 'Mary had a little lamb' op tinfolie wist op te nemen. "De opname is zuiver", jubelde de ontdekker, David Giovannoni in de New York Times. "De geluidsgolven waren opvallend duidelijk en schoon."
Scott nam het liedje op met zijn phonautogram, die geluidtrillingen met een stift op een beroet stuk papier vast legde. Het resultaat werd eerder deze maand terug gevonden in archief in Parijs.
Onbedoeld
Voor Scott was het nooit de bedoeling dat de eeuwenoude stem opnieuw te horen zou zijn. Zijn uitvinding moest het mogelijk maken geluid vast te leggen, met afspelen hield hij zich niet bezig. Voor hem was het bestuderen en opslaan van geluid belangrijker dan het reproduceren.
Giovannoni wist met de computer het werk van Scott bijna anderhalve eeuw later als nog hoorbaar te maken. Het beroete papier werd ingescand en uitgelezen, waarbij Giovannoni af en toe de snelheid moest aanpassen, omdat de phonautogram handmatig aangezwengeld werd en dus onregelmatig was.
Eerder
Giovannoni vond nog twee eerdere opnames, die Scott als bewijs overhandigde bij zijn patentaanvraag. In 1853 en 1854 nam hij het geluid op van een menselijke stem en een gitaar.
Het lukte helaas niet om die te reproduceren. De machine stond bij de opnames verkeerd ingesteld. "Het enige dat we kregen was gesnerp."
Edison blijft overigens de eerste die geluid niet alleen kon opnemen, maar ook weer afspelen. "Deze ontdekking doet niets aan hem af."
Deel deze pagina
»
»
»