Bij de beurs in Amsterdam denk je al snel aan de hoofdindex AEX. Maar terwijl de Nederlandse aandelenmarkt claimt dat hij oudste ter wereld is, bestaat de AEX (Amsterdam Exchange) nog maar een kwart eeuw.
Morgen om precies te zijn is het 25 jaar geleden dat deze lijst van hoofdfondsen ontstond. De index wordt elk jaar herzien. De samenstelling is afhankelijk van de beurswaarde, het handelsvolume en de beschikbaarheid van vrij verhandelbare aandelen.
Een vergelijking tussen de AEX van 1983 (toen nog EOE geheten) met die van nu, laat zien dat het beurslandschap volledig op zijn kop is gezet. Van de 52 fondsen die sinds 1983 in de 'eredivisie' van de beurs hebben gestaan, zijn er 22 niet meer zelfstandig.
Bijzonder
De 13 ondernemingen waarmee de lijst begon, vertellen in het bijzonder de geschiedenis van de AEX:
* Alleen Shell, Ahold, Heineken, Philips en Unilever staan nog vrijwel ongewijzigd genoteerd.
* ABN en Amro gingen samen en deze combinatie is vorig jaar ingelijfd door het 'bankentrio'.
* Akzo ging samen met Nobel, Nationale Nederlanden fuseerde met NMB-bank tot ING en KLM is nu onderdeel van Air-France-KLM.
* De namen Gist-Brocades (overgenomen door DSM), Hoogovens (overgenomen door Britisch Steel, nu Corus) en Nedlloyd (samengegaan met P&O) zijn van de beurs verdwenen.
Tjerk Westerterp
De bedenker van de AEX en zijn voorloper EOE was Tjerk Westerterp, minister van Verkeer en Waterstaat in het kabinet Den Uyl en in 1983 voorzitter van de Optiebeurs. Westerterp wilde de Nederlandse financiële wereld met de nieuwe hoofdindex een vlaggeschip geven, naar het voorbeeld van de Dow Jones in New York.
Dat lukte in de jaren negentig; de AEX brak record na record. De index, die in 1983 op 45 punten begon, kwam vlak na de eeuwwisseling zelfs even boven de 700 uit. Dat was tijdens het hoogtepunt van de 'nieuwe economie'. De bloeiperiode bleek vooral uit de miljardenovernames door AEX-fondsen.
Zoals bijna alle aandelenbeurzen maakte Amsterdam (en derhalve de AEX) van 2001 tot en met 2003 een moeilijke tijd door. Na een opleving die tot vorig jaar duurde, zit de AEX opnieuw in een neerwaartse spiraal.
Groot verloop
Het is niet alleen de daling van de beurskoersen die de AEX dwarszit, maar vooral het grote verloop onder beursfondsen. Nog steeds is AEX hevig in beweging. In tegenstelling tot een jaar of 10 geleden eten Nederlandse toppers geen concurenten meer op, maar ze wórden opgegeten.
Zo verdween de afgelopen tijd niet alleen ABN AMRO van de beurs, maar ook onder meer uitgever VNU, handelsmaatschappij Hagemeyer, voedingsconcern Numico en binnenkort uitzender Vedior.
Deel deze pagina
»
»
»