Door Jef van Gool/Literatuurplein
Auteur Henk Romijn Meijer is zaterdag overleden in zijn huis in het Franse Souillac. Hij was al geruime tijd ziek.
In 1929 geboren in Zwolle, studeerde hij een jaar aan de Universiteit van Yale en zeven maanden aan het State College van San Francisco. Daarna was hij als medewerker Engelse en Amerikaanse letteren verbonden aan het Engels Seminarium van de Universiteit van Amsterdam.
Eind jaren 70 was hij twee jaar lang 'writer in residence' aan de Universiteit van Minnesota. Eerder had hij al een tweede huis gekocht in een dorp in de Dordogne. Veel van zijn verhalen zijn geïnspireerd op het leven in dat dorp.
Vanuit eigen leven
Het feit dat hij in 2004 vijftig jaar schrijver was, was voor uitgeverij Augustus aanleiding al zijn verhalen, in totaal 82, te bundelen in 'Alle verhalen tot nu toe', bij elkaar 1100 pagina's. Hij was een auteur die niet zozeer over als wel vanuit zijn eigen leven schreef.
Al die verhalen uit een halve eeuw volgen hem dan ook op zijn levenspad, van Zwolle naar Amsterdam en Groot-Brittannië, Australië (waar hij Franse les heeft gegeven), de VS en Frankrijk. Hij typeerde de bundeling van zijn verhalen als "de weerslag van mijn leven".
"Het is de stijl van de schrijver die een gesprek tot klinken brengt, en personages tot leven", aldus Romijn Meijer een paar jaar geleden in een interview met Peter Henk Steenhuis in Trouw. De alom erkende meester van de dialoog zag stijl, vorm en inhoud niet los van elkaar. Bij ieder verhaal zocht hij een stijl die de personages en belevenissen het meest tot hun recht deed komen. "En dat heeft niets met schoonschrijverij te maken."
Hij lichtte dat toe aan de hand van het in 'Hartstocht' (1991) en 'Alle verhalen tot nu toe' opgenomen 'Esther, een oorlogsverhaal', dat besluit met 'Wat gebeurd is kan worden verteld'. Maar hij had lang geworsteld met de vraag hoe het te vertellen, zei hij in Trouw.
Het blinde toeval speelt in dit op de werkelijkheid gebaseerde verhaal zo'n overheersende rol dat het alles in het bestaan van een dienstbode op zijn kop zet. De verteller worstelt ook zelf met het vormgeven aan het toeval in zijn verhaal.
Reputatie
Naast verhalen heeft Romijn Meijer romans, essays en journalistiek werk in diverse dag-, week- en maandbladen gepubliceerd. Als redacteur was hij verbonden aan onder andere Propria Cures, Maatstaf en Literair paspoort. In de kritiek heeft hij altijd min of meer de reputatie van een 'schrijvers-schrijver' gehad, een auteur die vooral door de collega's wordt gewaardeerd.
Als meester van de suggestie kreeg hij altijd lovende recensies, maar die werden niet omgezet in een hoge verkoop of belangrijke prijzen. Zelf tilde hij daar niet al te zwaar aan. Hij heeft zijn eigen weg gevolgd, zonder concessies te willen doen aan de tijdgeest.
Een mijlpaal in zijn schrijverscarrière was de roman 'Mijn naam is Garrigue' (1983, zesde druk in 2004), over een in 1874 in de Dordogne gepleegde moord. Het is een diepgravende psychologische roman, een doorwrochte documentaire (hij noemde het zelf "faction") en een spannende thriller tegelijk.
Tot aan het eind blijft de lezer gissen: "Whodunnit?" Wellicht Garrigue zelf met de drankjes die hij liet halen bij een kwakzalver? De ontvangst van de roman was dermate enthousiast (ditmaal ook door een groot lezerspubliek) dat als gevolg daarvan veel van zijn vroegere werk opnieuw werd uitgegeven.
Zo werd ook 'Het kwartet' uit 1960, zijn eerste roman, herdrukt. Het kwartet uit de titel slaat op vier studenten die samen een strijkkwartet vormen. Goethe beschouwde het kwartet al als een ideale gespreksvorm tussen vier karakters en ook Romijn Meijer tekende, met vooral Mozarts kwartet KV 387 op de achtergrond, de onderlinge relaties tussen de leden van het kwartet.
Aan het slot komt de tweede violist erachter dat er binnen de gemeenschap van het kwartet ook relaties zijn, waarvan hij het bestaan niet had vermoed.
Ode
In aanloop naar de komende Boekenweek, met ouderdom als centraal thema, is vorige week de derde druk uitgebracht van 'Oprechter trouw' (2001), de roman waarin Henk Romijn Meijer een ode brengt aan de oude dag, aan de mensen wier lichaam stram maar wier geest nog uiterst levendig is.
In het vorig jaar verschenen 'Verhoudingen' is de hoofdpersoon juist een jonge student van begin twintig die steeds meer gefascineerd raakt door zijn bijna twee keer zo oude buurvrouw. De verhoudingen tussen mensen werden door Romijn Meijer altijd op een subtiele manier verbeeld.
Henk Romijn Meijer is 78 jaar oud geworden.
Deel deze pagina
»
»
»