Onvrede en spanning in Uruzgan

Door Peter ter Velde 

Er is spanning tussen hoge officieren in Uruzgan. Militairen die betrokken zijn geweest bij het eigen vuur incident in Deh Rawod vorige maand wilden hun verhaal vertellen aan de NOS. 

De commandant van de Task Force Uruzgan heeft hen dit verboden. Het ministerie in Den Haag had overigens toegezegd dat een betrokken officier een interview mocht geven. 

Peter ter Velde in gesprek met kolonel Van Harskamp

Onrust

Er was vorige week onrust ontstaan in Deh Rawod naar aanleiding van de brief aan de Tweede Kamer waarin stond dat de twee omgekomen militairen en de gewonde militair allen door eigen vuur waren geraakt. 

Bovendien was er sprake van procedurefouten. 

Om de onrust weg te nemen heeft commandant der strijdkrachten Dick Berlijn een intern stuk verspreid waarin hij de mannen prees voor hun werk: 

"We weten dat onze militairen goed zijn, dat ze hun taken aankunnen. Dat is bij vorige operaties gebleken. Dat zien we nu weer dagelijks bij de lopende operatie Patan Ghar. Misschien is het wel daarom dat we dit allemaal als een zo zware slag ervaren".(…) "Zoals vaak bij tragische incidenten ligt de oorzaak dan ook niet in één aanwijsbare oorzaak of aan bepaalde personen, maar in een keten van gebeurtenissen die elkaar versterken. (…) De uitkomsten van het onderzoek, hoe moeilijk die ook voor ons zijn, geven geen aanleiding maatregelen te nemen tegen individuele militairen. Er is maar één militair op aan te spreken. En dat ben ik". 



Ook probeerde hij de militairen ervan te overtuigen dat het onderzoeksrapport klopt. 

"De feiten liegen niet. Er zijn bij de plaats waar korporaal Aldert Poortema en soldaat Wesley Schol sneuvelden restanten aangetroffen van het eindstuk van één van onze 25 mm granaten. Ook is uit metingen vast komen te staan, dat de schoten uit de richting van de A-compagnie kwamen. Van het incident waarbij soldaat Marc van de Kuilen gewond raakte, is achteraf gebleken dat een Apache-helikopter dit incident op beeld heeft vastgelegd. Op deze beelden is duidelijk een spoor van de lichtmunitie te zien, dat vanaf de C-compagnie naar de quala van de A-compagnie loopt. Dit zijn slechts enkele bevindingen, maar zo staan er meerdere in het rapport vermeld."

Verbod

Drie hoge officieren hebben het hele onderzoeksrapport gelezen. Eén van hen mocht van het ministerie na het lezen van het rapport een interview geven aan de NOS of hij nog twijfels had of niet. 

De commandant in Uruzgan verbood dit echter: "Het is niet aan de jongens om te praten over de inhoud van het rapport. Zij moeten met hun kerels en vrouwen waarmee zij in Uruzgan moeilijk werk doen daadwerkelijk doen wat ik ze opdraag. En over de communicatie van de brief, daar hebben wij andere kanalen voor". 

Het verbod is de sfeer niet ten goede gekomen. Er was al een kloof tussen de commandant die niet bij het incident aanwezig is geweest en de andere officieren die er wel bij geweest zijn. De betrokken officieren hebben het gevoel dat zij worden weggezet als "een stel kneuzen die de hele nacht op elkaar hebben lopen schieten". 

Metingen

De twijfels over wat er gebeurd is zijn overigens gebleven, ook na het lezen van het hele onderzoeksrapport. 

Eén officier zei: "Het zou zo gebeurd kunnen zijn, maar zeker is het niet. De commissie is niet op de plek zelf geweest om onderzoek te doen en heeft bijvoorbeeld geen metingen kunnen verrichten.

De commissie heeft gedegen werk gedaan. Het zijn geen amateurs, maar ze hebben de makkelijke weg gekozen door er 'eigen vuur' van te maken. Ik ben heus geen ontkenner, maar de situatie van die nacht was zo complex dat ik gewoon niet weet wat er gebeurd is. 

Onvrede

Daarom kan ik er niet achter staan dat alle opties worden uitgesloten en het 'eigen vuur' als enige optie overblijft. Ik denk dat de waarheid nooit boven tafel komt". 

En zo blijft er veel onvrede in Uruzgan. Ondanks de interne brief waarin generaal Berlijn de betrokken militairen op het hart drukt dat zij hun werk goed doen. 

Het eigen vuur incident heeft kloven geslagen tussen velen. Niet in de laatste plaats tussen hoge officieren en hun commandant in Uruzgan op wiens bevel ze met hun manschappen de strijd aan moeten met de Taliban

Deel deze pagina

Nieuws

Video Gerelateerde video

Verslaggever Peter ter Velde vanuit Uruzgan

Enkele hoge officieren die bij het eigen-vuur incident betrokken waren, hebben afgelopen weekend het volledige onderzoeksrapport... mogen lezen. Defensie hoopte zo de twijfel en boosheid over de kamerbrief weg te kunnen nemen. Na het lezen van het onderzoeksrapport, zo had Defensie in Den Haag toegezegd, mocht het NOS-journaal één van die hoge officieren interviewen. Maar de hoogste commandant in Uruzgan heeft dat dus verboden.

Audio Gerelateerde audio

  • Interview met kolonel Van Harskamp Tussen hoge officieren in Uruzgan zijn spanningen ontstaan over het rapport over de dood van twee Nederlandse en twee Afghaanse... militairen, vorige maand. In het rapport staat dat ze door eigen vuur zijn gedood. Ook zouden er procedurefouten zijn gemaakt. Veel officieren vinden die conclusies voorbarig. Ze zeggen dat de onderzoekers niet op de plek zelf zijn gaan kijken.

Video en Audio

Meer video en audio