Door NOS-correspondent Tim Overdiek
Als vader van twee jonge kinderen acht Khaled Hosseini de kans uitgesloten dat hij terugkeert naar zijn vaderland. Afghanistan is te gevaarlijk. Ook in hoofdstad Kaboel neemt het geweld toe, en de schrijver van De vliegeraar zou het onverantwoord vinden om zijn gezin aan die risico's bloot te stellen.
Per slot van rekening woont Hosseini al jaren in de Verenigde Staten, waar hij als arts werkzaam was totdat zijn boek The Kite Runner voor een literaire sensatie zorgde. Deels fictie, deels geïnspireerd door zijn kinderjaren in Kaboel. Maar vooral geënt op de menselijke conflicten in het land waar de Taliban hardnekkig blijft huis houden.
Hosseini is er zelf geregeld geweest, en elke keer voelt het somberder. Dat is ook zo treffend gevangen in de film die morgen in première gaat, zegt de schrijver in een interview met de NOS. De, aanvankelijk zo zorgeloze, jeugd van hoofdpersonen Amir en Hassan, voltrekt zich in een kleurrijk Afghanistan. Na de machtsgreep van Taliban ziet alles er grijzer uit.
Vrees
De speelfilm ging in Amerika later in première dan was voorzien. Dat kwam door de vrees dat de twee Afghaanse acteurtjes gevaar liepen. Familie in Kaboel voelde boosheid over een cruciale scène, waarin een van de jongens wordt verkracht. De scène zou tot dreigingen hebben geleid, dus verlieten de familie halsoverkop het land.
Een drastische voorzorgsmaatregel, waar schrijver Hosseini naar eigen zeggen nog helemaal ziek van is. Hij benadrukt dat er geen concrete doodsbedreiging was, zoals her en der was gesuggereerd, maar het is nogal wat dat de families wel degelijk moesten vluchten. Etnische fricties blijven onder het oppervlak borrelen.
In de Verenigde Arabische Emiraten gaan de twee kinderen naar school. De ouders hebben emplooi gevonden, en hopelijk kunnen ze op termijn weer naar Kaboel. Het blijft een explosieve situatie, en niet alleen figuurlijk. En dat terwijl Hosseini juist hoopte dat de film ook tot meer herkenning en begrip in Afghanistan zou leiden.
De film is volgens hem een oproep tot empathie. Ook voor de buitenwereld, die tegenwoordig moet speuren in de krant naar nieuws over het conflictgebied. Want voor alles is De vliegeraar een liefdesverhaal, over vriendschap, familiebanden, verraad, jaloezie en schuldgevoelens. Amir en Hassan kunnen kinderen uit ieders buurt zijn.
»
»
»
»